ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ: 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಶಾಸನಬದ್ಧ (ಕಾನೂನುಬದ್ಧ) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತರಬಹುದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ವೇದಿಕೆಗಳು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದಿರುವ ಪೀಠ, ಈ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿ:
ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾಯ್ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿ. ಮೋಹನಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು, ‘ಜಸ್ಟ್ ರೈಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್’ (JRCA) ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ತಿಯನ್ನು (PIL) ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಅರ್ಜಿಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿದೆ.
ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಯು ಕೇವಲ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಬಾರದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾಯ್ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರಿಗೆ ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದರು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.
18 ವರ್ಷದ ಕಾನೂನು ಮಿತಿಯ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನ:
ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ (Contracts) ಸಹಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದವು ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣವೊಂದರ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು (Terms and Conditions) ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಅದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಾಗಾಗಿ, ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಅಂತಹ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಕೋರುವ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತೆರೆಯಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಈ ಅರ್ಜಿ ಎತ್ತಿದೆ.
JRCA ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಹೆಚ್.ಎಸ್.ಫೂಲ್ಕಾ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ರಕ್ಷಣಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ (Digital Personal Data Protection framework) ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ಈಗಾಗಲೇ ಗುರುತಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಪೋಷಕರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೇಂದ್ರ:
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಾಗಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (Digital Personal Data Protection Act, 2023) ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಪೋಷಕರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು.
ಅಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಗುವಿನ ಪರವಾಗಿ ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರಕ್ಷಕರು (Legal Guardian) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕವೂ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್
ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯ (IT Act) ಸೆಕ್ಷನ್ 79 ರ ಕುರಿತು ಪೀಠವು ಚರ್ಚಿಸಿತು.
ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಾಗ್ಚಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅಗತ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರದಿದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಚಾರಣೆಯು ನೇರವಾಗಿ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಶಾಸನಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಪೀಠವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕೋರಿದೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಆನ್ಲೈನ್ ಅಪಾಯಗಳ ಮುನ್ನೆಲೆ:
ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಲವಾರು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು JRCA ಅರ್ತಿಯು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ಗ್ರೂಮಿಂಗ್ (ಮೋಸಗೊಳಿಸುವಿಕೆ), ಲೈಂಗಿಕ ಶೋಷಣೆ, ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ, ಸೆಕ್ಸ್ಟೋರ್ಷನ್ (ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಮೇಲ್ ಮಾಡುವುದು), ವರ್ತನೆಯ ಪ್ರೊಫೈಲಿಂಗ್, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾದ ದುರ್ಬಳಕೆ, ಸೈಬರ್ ಬೆದರಿಕೆ (Cyberbullying) ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕದಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಂತಾದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಜಿಯು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವು ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು 13 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಅರ್ಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೋರಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28 ರಂದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಪೀಠ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿದೆ. ಮುಂದಿನ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122
