ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂಚು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ?

ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಹರಡುವಿಕೆ, ಪಾರದರ್ಶಕವಲ್ಲದ ವಿದೇಶಿ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ವಿದೇಶಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಕುರಿತ ಕಳವಳವೂ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಇದು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಏಳಿಗೆ ಈಗ ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಜಾಗತಿಕ ಶಕ್ತಿಸಮತೋಲನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯವರೆಗೆ ಭಾರತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇಶವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ, ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಯು ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಬಲ ವಿದೇಶಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆಯೇ? ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರಗಳು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟುವ ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿದೆ. ಇತರ ದೇಶಗಳ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ನಾವು ಹಲವು ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು. 1953ರಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೊಸದ್ದೆಕ್ ಅವರ ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶದ ತೈಲ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನೆರವಾಗಿದ್ದವು.

ಚಿಲಿಯಲ್ಲಿ 1973ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ ಅಲೆಂಡೆ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಸೇನಾ ದಂಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ರಹಸ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದವು. ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಚಿಲಿ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಇರಾಕ್, ಲಿಬಿಯಾ, ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಬಾವರೆಗೆ, ಇತರ ದೇಶಗಳ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಿದ ಹಲವು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಘಟನೆಗಳು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ತತ್ವಗಳಿಗಿಂತ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಇರಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಈ ಆತಂಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಚಳವಳಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು. ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಆರೋಪಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರು 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದರು. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ 2025ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುವಜನರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಪ್ರಧಾನಿ ಕೆ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ ಓಲಿ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು.

ಈ ಎರಡೂ ಘಟನೆಗಳು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭಾವ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶದೊಳಗಿನ ಅಶಾಂತಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ರಾಜಕೀಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ದುರ್ಬಲತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿದೆ. ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಹರಡುವುದು, ಚುನಾವಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದು, ರಾಜಕೀಯ ಧ್ರುವೀಕರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಮೂಡಿಸುವುದು ಇಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿರಬಹುದು.

ದೇಶೀಯ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರಭಾವಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಸುವ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವಿದೇಶಿ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವ ಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಹಣಕಾಸು, ಸಂವಹನ, ನಿರ್ದೇಶನ ಅಥವಾ ಸಂಘಟಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಅಗತ್ಯ.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಆದರೆ, ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಪದೇಪದೇ ಆರೋಪಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿಶ್ವಾಸ ದುರ್ಬಲವಾಗಬಹುದು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಆದರೆ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ ಅಜಿತ್ ದೋವಲ್, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (BSF)ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಟೀಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದು, ನಕಲಿ ಮತ್ತು ಅನರ್ಹ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR)ಯನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿರದ 2014ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೋತಿದ್ದವು. 2024ರಲ್ಲಿ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಸಂಗತಿಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆರೋಪಗಳ ಆಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತವೆ. SIR ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದು, ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುವ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು, SIR ಬಳಿಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದನ್ನು ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ? ಇಂತಹ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅವರ ವಾದಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತವೆ.

ಈ ಹಿಂದೆ ರಫೇಲ್ ಒಪ್ಪಂದ, ಪೆಗಾಸಸ್, ಹಿಂಡೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ವರದಿ, ಇವಿಎಂ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಡಿ ವಿವಾದಗಳ ಕುರಿತು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪಗಳು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈ ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದವು. ರಫೇಲ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳದ ಮಾತನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದ್ದರು.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ರಚನಾತ್ಮಕ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವಕ್ಕಿಂತ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತವೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನೂ ‘ಗೋದಿ ಮೀಡಿಯಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಿದ್ಧವಿವೆಯೇ ಎಂಬ ಕಳವಳವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಲತಾಣಗಳೂ ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ಸೇರಿಸಿವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳು, ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಯಾವ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯ ರಚನೆಕಾರರು, ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವ ವಿಡಿಯೊ ತುಣುಕುಗಳು, ದೃಢೀಕರಿಸದ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಹರಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆ ಎಳೆಯಬಹುದು.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಯುವಜನರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಯುವಜನರು ಬೀದಿಗಿಳಿಯುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸ್ಥಿತಿಯ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕಾತ್ಮಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ದೇಶೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.

ಜಾರ್ಜ್ ಸೊರೊಸ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಕುರಿತ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಆಶಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (NGOಗಳು) ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಸುವ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶದಿಂದ ಬರುವ ಹಣಕಾಸಿನ ಕುರಿತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಹಣವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಹರಡುವುದು ಅಥವಾ ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದು ಸಾಬೀತಾದರೆ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವು ತನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ಭಾರತವು ವಿಶಾಲವಾದ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೃಢವಾದ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳ ಕಣವಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಾವೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದೇಶವನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಭದ್ರಕವಚಗಳಾಗಿವೆ.

ಭಾರತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ದೊರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಒತ್ತಡಗಳೂ ಎದುರಾಗಲಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರತ ನೀಡಬಹುದಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೆಂದರೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ತಿಳಿದ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು. ಯಾವುದೇ ವಿದೇಶಿ ಶಕ್ತಿ, ರಾಜಕೀಯ ಮೈತ್ರಿ ಅಥವಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅಭಿಯಾನವು ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಪಿನ ಬದಲಿಗೆ ತನ್ನದೇ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಹೇರಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಾರದು.