ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ

ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್‌ಗಾಗಿ ಇಕೋ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ಪರಿಸರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳ ಮೂಲಕ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯಲು ಹಾಗೂ ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ: ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು, ಹಾಳಾದ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನಗಳು ಯಾವುದೋ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೆ ಎಸೆದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಅವು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಮಕ್ಕಳು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್‌ಗಾಗಿ ಇಕೋ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಉಪಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಲು ನಾವು ದೊಡ್ಡವರಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಿಲ್ಲ; ಇಂದು ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಂದಲೇ ಬದಲಾವಣೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಪಾಠವನ್ನು ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಎಂದರೇನು? ಅದರ ಸರಿಯಾದ ವಿಲೇವಾರಿ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಎಂದರೆ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳು. ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು, ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು, ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಳು, ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ಈ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಸೆಯುವುದು, ಮನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಸದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುವುದು ಅಥವಾ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹಾನಿಕಾರಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಹಾಗೂ ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿಪಡಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಳಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ತ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಇದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಹುದು.

ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್‌ಗಾಗಿ ಇಕೋ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು: ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಾಚೆಗೆ ಪರಿಸರ ಶಿಕ್ಷಣ

ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್‌ಗಾಗಿ ಇಕೋ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಉಪಕ್ರಮವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು, ವಿದ್ಯುತ್ ಉಳಿಸುವುದು, ನೀರನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಏಕಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿಯುಳ್ಳ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್‌ನ ವಿಶಾಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಶಿಕ್ಷಣವು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನುಭವದ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡುವುದು ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರು ಅಥವಾ ಮರುಬಳಕೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಈ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಮನೆಗೂ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಹುದು. ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆಯ ಕಸದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಡಲು ಹಾಗೂ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಮರುಬಳಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬಹುದು.

ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಉತ್ತೇಜನ

ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು, 2022 ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2023ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು. ಈ ನಿಯಮಗಳು ವಿಸ್ತೃತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ (Extended Producer Responsibility — EPR) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮರುಬಳಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ನಿಯಮಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ತಯಾರಕರು, ಉತ್ಪಾದಕರು, ಮರುಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆದಾರರು ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ (CPCB) ನಿಗದಿತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಈ ನಿಯಮಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಉದ್ಯಮಗಳು ತಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಳೆಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಸದೊಂದಿಗೆ ಎಸೆಯುವ ಬದಲು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕೆಯ ಮಹತ್ವ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ (NEP) 2020 ಕೂಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವುದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್‌ಗಾಗಿ ಇಕೋ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಉಪಕ್ರಮವು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದೆ.

ಹಳೆಯ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು, ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟ ನಂತರ ಅವುಗಳಿಗೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಾಗ, ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದವರಲ್ಲಿಯೂ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಇಲಾಖೆ (DoSEL), ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್‌ಗಾಗಿ ಇಕೋ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಮನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಸದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಡುವುದು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಮರುಬಳಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಸಣ್ಣ ಕ್ರಮಗಳೂ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಕಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಪರಿಸರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 6: ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನ, ವ್ಯಾಪಕ ಪರಿಣಾಮ

ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 6 (Special Campaign 6) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿಯಾನವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಕೆಲಸಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಸರಿಯಾದ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಇಲಾಖೆ (DARPG) ಈ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ ಅಭಿಯಾನಗಳು, ಜಾಗೃತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವಿಲೇವಾರಿ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶಾಲೆಗಳು ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಕುಟುಂಬಗಳೂ ಅನಗತ್ಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳ ಖರೀದಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು, ದುರಸ್ತಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಾರದು ಅಥವಾ ಸರಿಯಾದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹಾಳಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಾರದು. ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದೇ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ಉದ್ದೇಶ; ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಲ್ಲ.

ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ವಚ್ಛ ಭವಿಷ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ

ಹಸಿರು ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣವು ಒಂದೇ ಅಭಿಯಾನ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಜಾಗೃತ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ಯುವಜನರ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್‌ಗಾಗಿ ಇಕೋ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿತಾಗ, ಆ ಅರಿವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೂ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.

ಅರಿವು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ಬದಲಾದಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕ್ರಮವೂ ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆದಾಗ, ಸ್ವಚ್ಛ ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122