ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದಂತೆ ಎಐ ನಕಲಿ ವಿಡಿಯೋ ವೈರಲ್: ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಚೆಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಬಹಿರಂಗ

ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ನಡುವೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿಡಿಯೋ ನಕಲಿಯಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26ರಂದು ಅವರು ನೀಡಿದ್ದ ಬೇರೆ ಭಾಷಣದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಮೂಲ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಎಐ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನವದೆಹಲಿ: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಸೈನಿಕರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ವರದಿಗಳು ಹರಡಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಡಿಯೋಗಳು ಹರಿದಾಡತೊಡಗಿದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಡಿಯೋಗಳೆಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.

ಅಂತಹ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ ಗಡಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಿರುಚಿದ ಈ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವೆಂದು ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಕಳಂಕ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದಂತೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚೀನಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ವಾಯುಪಡೆ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದಿರುವಾಗ ಸೇನೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮಾತ್ರ ಏಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಕೇಳಿದಂತೆಯೂ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, “ರಾಜನಾಥ್ ಅವರು ಸೇನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ?” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ನಡುವೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ?

ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋದ ಪ್ರಮುಖ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಸ್ ಇಮೇಜ್ ಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಅವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26ರಂದು ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಎನ್‌ಐ (ANI) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು “ಮೋದಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಕೂಗಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದ ಖರ್ಗೆ, “ಮೋದಿಯವರ ತಂದೆಯೂ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ಪಾಟ್ನಾದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ದಿವಂಗತ ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ತಮಗೆ ಆಘಾತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ನೋವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಿರುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ, ಚೀನಾ ಅಥವಾ ಗಡಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಯಾವುದೇ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ.

ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಎಎನ್‌ಐ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಎರಡರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮುಂದೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮೈಕ್ರೊಫೋನ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕೃತಕ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗಲೂ ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿರುವ ಯಾವುದೇ ಹೇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.

ಎಐ ಮೂಲಕ ವಿಡಿಯೋ ತಿರುಚಿರುವುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಇವು ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ತಿರುಚಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ತುಟಿಗಳ ಚಲನೆಯು ಅವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕೇಳಿಸುವ ಹಿಂದಿ ಪದಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತುಟಿ, ಗಲ್ಲ ಮತ್ತು ದವಡೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಸುಕಾದ ಹಾಗೂ ವಿರೂಪಗೊಂಡ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಮುಖದ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಅಸಹಜವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು, ಕೆನ್ನೆ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬುಗಳ ಚಲನೆಯೂ ಸಹಜವಾಗಿಲ್ಲ.

ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಯೂ ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾತಿನ ಲಯ ಸಹಜವಾಗಿಲ್ಲ. ವಾಕ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಇರಬೇಕಾದ ಸಹಜ ವಿರಾಮಗಳಿಲ್ಲ. ಧ್ವನಿಯ ಏರಿಳಿತದಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಹಜ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯೂ ಈ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಪದಗಳ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತಪ್ಪುಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಿಂದಿಯ ‘ಥಲ್ ಸೇನಾ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ‘ಥಾಲ್ ಸೇನಾ’ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಎಐ ಪತ್ತೆ ಸಾಧನಗಳಿಂದಲೂ ವಿಡಿಯೋ ನಕಲಿ ಎಂಬುದು ದೃಢ

ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಎಐ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಹಲವು ಎಐ ಪತ್ತೆ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೈವ್ ಮಾಡರೇಷನ್ (Hive Moderation) ಎಂಬ ಎಐ ಪತ್ತೆ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಎಐ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶೇಕಡಾ 98ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ವಾಸಮಟ್ಟದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೆಟಾ ಎಐ (Meta AI) ಪತ್ತೆ ಸಾಧನವೂ ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಜನರೇಟಿವ್ ಎಐ ಬಳಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.

ಈ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋದ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.

ಪಿಐಬಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಚೆಕ್‌ನಿಂದಲೂ ವಿಡಿಯೋ ನಕಲಿ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಹಿತಿ ಬ್ಯೂರೋದ (PIB) ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಚೆಕ್ ವಿಭಾಗವೂ ಎಕ್ಸ್‌ (X) ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಎಐ ಬಳಸಿ ತಿರುಚಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾದ ಮಾತುಗಳು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಪಿಐಬಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಚೆಕ್‌ನ ತೀರ್ಪು

ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋ ನಕಲಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26ರಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ನೀಡಿದ್ದ ಭಾಷಣದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮೂಲ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಎಐ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಿರುವ ಗಡಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ತಪ್ಪು ದಾರಿಗೆಳೆಯುವಂತಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ತಿರುಚಲಾದ ನಕಲಿ ವಿಡಿಯೋವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಆರೋಪ: ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸತ್ಯ: ವಿಡಿಯೋ ಎಐ ಮೂಲಕ ತಿರುಚಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122