ತುಳಸೀದಾಸ ಜಯಂತಿ: ಹಿಂದೂ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿ, ಆಕ್ರಮಣಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದ ಸಂತ-ಕವಿ

ಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಳಸೀದಾಸರ ಜಯಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅವರ ಶಾಶ್ವತ ಕೊಡುಗೆಯು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ತುಳಸೀದಾಸರು, ಭಗವಾನ್ ರಾಮನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮಹಾನ್ ಕೃತಿ ‘ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ’ದ ಮೂಲಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರು.

ತುಳಸೀದಾಸರು ಬಂದಾಗ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಹೇಗೆ?
ತುಳಸೀದಾಸರು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ತಡಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ವಿದೇಶಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು (ಕೆಲವೇ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಖಾಯಂ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆಡಳಿತ ವರ್ಗದ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲದ ನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಜನರನ್ನು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಆಂತರಿಕ ಸವಾಲುಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಪಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಥಗಳ ಒಳಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಜನರ ಮೇಲೆ ಧರ್ಮದ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಶೈವರು ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವರು ಪರಸ್ಪರ ಕಚ್ಚಾಡುತ್ತಾ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶೈವ ಪಂಥದಲ್ಲೇ ಹಲವು ಉಪಪಂಥಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಪರಸ್ಪರ ಅಸಮ್ಮತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಚರಣೆಗಳು ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಗಳು ಸಮಾಜದ ಚೈತನ್ಯವನ್ನೇ ಕುಗ್ಗಿಸಿ ಇಡೀ ಸಮಾಜ ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದವು.

ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಬಂದ ತುಳಸೀದಾಸರು
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಸಮನ್ವಯಕಾರ, ಸಂಘಟಕ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಕನ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು; ತುಳಸೀದಾಸರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಆ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವರು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಎದ್ದುನಿಂತು ಹಿಂದೂ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ತುಂಬಿದರು. ಅವರು ವಿವಿಧ ಪಂಥಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ತಮ್ಮ ‘ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ’ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೋಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ತುಳಸೀದಾಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿ
ಮೊಘಲ್ ಆಕ್ರಮಣದ ಕ್ರೂರ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಶಕ್ತಿಗಳಿದ್ದರೂ, ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ಖರು, ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಜಪೂತರು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರು ಮತ್ತು ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬುಂದೇಲರು ಆಕ್ರಮಣದ ಅಲೆಯನ್ನು ತಡೆದು ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯಾವ ಆಡಳಿತಗಾರನೂ ಜನಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆರ್.ಸಿ. ಮಜುಂದಾರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: “ಹಿಂದೂಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಯು ಮುಸ್ಲಿಮರ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸರಿ ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದ ಸುದೀರ್ಘ ಪರಂಪರೆಯು ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂದಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.” ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ತುಳಸೀದಾಸರು “ಖಡ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಲೇಖನಿ ಬಲವಾದದ್ದು” ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.

ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ತುಳಸೀದಾಸರ ಪಾತ್ರ
ತುಳಸೀದಾಸರು ತಮ್ಮ ‘ಮಾನಸ’ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ನ್ಯಾಯದ ಅವತಾರ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಸಾಕಾರಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕವಿ ಸೂರ್‌ದಾಸರು ‘ಸೂರ್‌ಸಾಗರ’ದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮುಗ್ಧತೆ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದ ಸಾಕಾರ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ಈ ನಾಯಕರ ಜೀವನವು ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿತು. ರಾಮಲೀಲಾ ಮತ್ತು ರಾಸಲೀಲಾಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಜಾಗೃತವಾಗಿರಿಸಿದವು.

ತುಳಸೀದಾಸರ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಬುದ್ಧನ ನಂತರ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಘಟಕರೆನಿಸಿದ ತುಳಸೀದಾಸರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಾಂದಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಜಾಪುರ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು (ವರದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಯ್‌ಪುರ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ). ಅವರ ತಂದೆ ಆತ್ಮಾರಾಮ ದ್ವಿವೇದಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಹುಲಸಿ. ಅವರು ವಿಕ್ರಮ ಸಂವತ್ 1554 (ಕ್ರಿ.ಶ. 1497) ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಜನಿಸಿದರು (ಅವರ ಜನನ ವರ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದು, ಕೆಲವರು 1523 ಅಥವಾ 1527 ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ).

ಅವರು ಮೂಲಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರಿಗೆ 33 ಹಲ್ಲುಗಳಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅವರು ಅಳುವ ಬದಲಿಗೆ ‘ರಾಮ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದರು. ನಕ್ಷತ್ರ ದೋಷದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪೋಷಕರು ಅವರನ್ನು ತೊರೆದರು. ನಂತರ ನರಹರಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಸಲಹಿ ‘ರಾಮಬೋಲಾ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಮುಂದೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.

ತುಳಸೀದಾಸರು ಸಂಸಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದು ಏಕೆ?
ತುಳಸೀದಾಸರು ದೀನಬಂಧು ಪಾಠಕ್ ಅವರ ಮಗಳಾದ ರತ್ನಾವಳಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ರತ್ನಾವಳಿಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋಗಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ತುಳಸೀದಾಸರು ತೀವ್ರ ವ್ಯಾಮೋಹದಿಂದ ಅತ್ತೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ, ರತ್ನಾವಳಿ ಅವರನ್ನು ಗದರಿಸುತ್ತಾ: “ಈ ನಶ್ವರ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಇಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು” ಎಂದಳು. ಈ ಮಾತು ತುಳಸೀದಾಸರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಟಕಿ, ಅವರು ಮನೆ ತೊರೆದು ಎಂದಿಗೂ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ.

ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ ರಚನೆ
ಅವರು ಪ್ರಯಾಗ್‌ರಾಜ್, ಅಯೋಧ್ಯೆ, ಕಾಶಿ ಮುಂತಾದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಮೊದಲು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗಾಗಿ ಹಿಂದಿ (ಅವಧಿ) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು.

ವಿಕ್ರಮ ಸಂವತ್ 1631ರ ರಾಮನವಮಿಯಂದು (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1575) ಅವರು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ‘ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ’ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅವರಿಗೆ 2 ವರ್ಷ, 5 ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು 26 ದಿನಗಳು ಬೇಕಾದವು. ಕೃತಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಾಗ, ಕೃತಿಯ ಮುಖಪುಟದ ಮೇಲೆ “ಸತ್ಯಂ ಶಿವಂ ಸುಂದರಂ” ಎಂದು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.

ಸಮನ್ವಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಂಕೇತ
ಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಳಸೀದಾಸರು ನಿಜವಾದ ಸಮನ್ವಯಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು (ರಾಮ) ನಡುವಿನ ಭೇದವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿದರು. ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದಲ್ಲಿ ರಾಮನು, “ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಶಿವನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಪಂಥೀಯ ಭೇದಭಾವಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದರು.

ಅವರು ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಚಲಿತ ಭಾಷೆಗಳಾದ ವ್ರಜ ಮತ್ತು ಅವಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ‘ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ’ ಕೃತಿಯು ಏಳು ಕಾಂಡಗಳಾಗಿ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳು) ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ:

ಬಾಲಕಾಂಡ, ಅಯೋಧ್ಯ ಕಾಂಡ, ಅರಣ್ಯ ಕಾಂಡ, ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾ ಕಾಂಡ, ಸುಂದರ ಕಾಂಡ, ಲಂಕಾ ಕಾಂಡ, ಉತ್ತರ ಕಾಂಡ

ಈ ಪವಿತ್ರ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಉಪನಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದರು. ವಯಸ್ಸು, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಈ ಕೃತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122