2011ರಿಂದ 2023ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಇಳಿಕೆ; ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ
ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುವುದು ದೇಶದ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಭಾರತದ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವರದಿಯಲ್ಲಿ (Poverty and Equity Brief) ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಬಡತನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಈ ಪ್ರಗತಿಗೆ ನೆರವಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಗೆ, ಆಡಳಿತದ ನೀತಿಯಲ್ಲಿನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ವಿವೇಚನಾಧಿಕಾರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಣ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಗೂ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು, ಗುರಿ ಆಧಾರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
2011ರಿಂದ 2023ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಡತನದ ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 49.6 ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರತಂದಿದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ 3 ಡಾಲರ್ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚ ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ತೀವ್ರ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣವು 2011ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 27.1ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, 2023ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 2.6ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. 2021ರ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಮಾನತೆ (PPP) ಆಧಾರಿತ ಹೊಸ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತೀವ್ರ ಬಡತನ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೆಳ ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ದಿನಕ್ಕೆ 4.20 ಡಾಲರ್ಗಳ ಬಡತನದ ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣವು 2011ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 57.7ರಷ್ಟಿತ್ತು. 2023ರಲ್ಲಿ ಅದು ಶೇ. 16.1ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಳಕೆ ಆಧಾರಿತ ಗಿನಿ ಸೂಚ್ಯಂಕವು (Consumption Gini Index) 2011–12ರಲ್ಲಿ 28.8ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, 2023ರಲ್ಲಿ 23.0ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಇದು ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಬಳಕೆ ಆಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕೇತರ ಎರಡೂ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬಡತನ ಕಡಿಮೆಯಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
2011ರಿಂದ 2023ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 4.20 ಡಾಲರ್ಗಳ ಕೆಳ ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳ ಬಡತನದ ಮಾನದಂಡಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ. 57.7ರಿಂದ ಶೇ. 16.1ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಅಂದಾಜು 49.6 ಕೋಟಿ ಜನರು ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 3 ಡಾಲರ್ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚ ಹೊಂದಿರುವವರ ತೀವ್ರ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ. 27.1ರಿಂದ ಶೇ. 2.6ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಡತನ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಇಳಿಕೆಯ ವೇಗ ನಿಧಾನವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ 4.20 ಡಾಲರ್ಗಳ ಬಡತನದ ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣವು 2026ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 14.2ರಿಂದ 2028ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 12.1ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬಹುದು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಲಭ್ಯವಾದಂತೆ ಈ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥಿಕೇತರ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮದ (Oxford Poverty and Human Development Initiative) ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನ ಸೂಚ್ಯಂಕದ (Multidimensional Poverty Index–MPI) ಪ್ರಕಾರ, 2005–06ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 53.8ರಷ್ಟಿದ್ದ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣವು 2019–21ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 16.4ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಪ್ರಕಾರ 2022–23ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 15.5ರಷ್ಟಿತ್ತು.
ಭಾರತದ ಬಡತನ ಇಳಿಕೆಗೆ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಬಲವಾದ ಬಳಕೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು ಈ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
1. ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ: 2017ರಿಂದ 2023ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 13.4 ಕೋಟಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚಳದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರು ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
2. ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ನೆರವು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಗರೀಬ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಅನ್ನ ಯೋಜನೆ (PMGKAY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ವಿತರಣೆ, ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ನೇರ ಲಾಭ ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಗಳಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಿವೆ. ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆಘಾತಗಳಿಂದ ದುರ್ಬಲ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ರಕ್ಷಿಸಿವೆ.
3. ಖಾಸಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿರತೆ: ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಬಲವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯೇತರ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒಲವು ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೂಲಭೂತ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗಿದೆ.
ದೀನ್ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಏಕಾತ್ಮ ಮಾನವತಾವಾದದ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ
ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಾರ್ಯರೂಪ ನೀಡಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯ ತಾತ್ವಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯು ಪಂಡಿತ್ ದೀನ್ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಏಕಾತ್ಮ ಮಾನವತಾವಾದದ (Integral Humanism) ತತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.
ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ (GDP) ಪ್ರಮಾಣ ಅಥವಾ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಬಾರದು. ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾನದಂಡ ಎಂದು ದೀನ್ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಮಾಜದ ಕೆಳಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಜನರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಲುಪಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಲುವಾಗಿತ್ತು.
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎರಡನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಏಕಾತ್ಮ ಮಾನವತಾವಾದವು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಭೂತ ಜೀವನಮಟ್ಟ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮಗೌರವ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ತತ್ವದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದೆ. ಸೀಮಿತವಾಗಿ ನೆರವು ನೀಡುವ ಬದಲಿಗೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.
ಆದಾಯದ ಭರವಸೆಯೊಂದನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸದೆ, 2014ರ ನಂತರದ ಎನ್ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರವು ಆರ್ಥಿಕೇತರ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿತು. ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲಕ ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಜಲ ಜೀವನ ಮಿಷನ್ ಮೂಲಕ ನಳದ ನೀರು, ಸೌಭಾಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ, ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಪಕ್ಕಾ ಮನೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ವಿವೇಚನಾಧಿಕಾರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 100ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ತಲುಪಿಸುವ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಯಾವುದೇ ಕುಟುಂಬ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಬಾರದು ಎಂಬ ಅಂತ್ಯೋದಯದ ಆಶಯವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ‘ಸಬ್ ಕಾ ಸಾಥ್, ಸಬ್ ಕಾ ವಿಕಾಸ್’ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯಡಿ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಆಧಾರ್ ಮತ್ತು ಜನಧನ್ ಮೂಲಕ ನೇರ ಲಾಭ ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಬಡವರನ್ನು ದಾನದ ಸ್ವೀಕೃತಿದಾರರಂತೆ ನೋಡದೆ, ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹರಾದ ಪಾಲುದಾರರಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
ಜನಧನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು, ಆಧಾರ್ನ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜಾಮ್ ತ್ರಿವಳಿ (JAM Trinity) ಮೂಲಕ ನೇರ ಲಾಭ ವರ್ಗಾವಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಹಲವು ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು.
ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಪಹಲ್ (LPG), ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (PDS) ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಯೋಜನೆ (MGNREGS) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಲಾಭ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಿಷನ್ನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಕಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸಬ್ಸಿಡಿ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಅಂದಾಜು ₹3.48 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಹಣ ಉಳಿತಾಯವಾಗಿದೆ. ನೇರ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದ ಬಡವರು ಮತ್ತು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೈಸೆಯೂ ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವಂತಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಶವನ್ನೂ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ವಿದ್ಯುತ್, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಂತಹ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಬಳಕೆ ಆಧಾರಿತ ತೀವ್ರ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲು ನೆರವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ದೀನ್ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಅಂತ್ಯೋದಯದ ಆಶಯವನ್ನು ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿವೆ. ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ವಸತಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರು ಬಡತನದ ವಿವಿಧ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತ: ಉತ್ಪಾದಕ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಸಂಪತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ
ಬಡತನ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದರೂ, ಈ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತಿಪಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಬಡತನದ ಮಿತಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಂತಹ ಆಘಾತಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಬಡತನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಏಕಾತ್ಮ ಮಾನವತಾವಾದದ ಮುಂದಿನ ಹಂತವು ಬದುಕುಳಿಯಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಭೂತ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಗೌರವಯುತ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಸಂಪತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಏಕಾತ್ಮ ಮಾನವತಾವಾದದ ತತ್ವಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸುಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆಯ ಮುಂದಿನ ಗುರಿಯು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಸಾಗಬೇಕಿದೆ.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುಂಠಿತತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು, ಕಲಿಕೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಈ ಹಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳಾಗಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗದೆ, ದಿನಕ್ಕೆ 4.20 ಡಾಲರ್ಗಳ ಬಡತನದ ಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಗಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122
