ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಒಡೆದು ಉಂಟಾದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಹದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಭೂತಾನ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಸಾ ತ್ಸಾಚು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿವೆ. ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಾವು-ನೋವು ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ.
ಥಿಂಪು: ಭೂತಾನ್‌ನ ಗಾಸಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಂತಾಫು ಸರೋವರ ಒಡೆದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29ರ ಸಂಜೆ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದ ನೀರು ಏಕಾಏಕಿ ಹೊರಬಂದು ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರವಾಹ (Glacial Lake Outburst Flood – GLOF) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೋ ಚು ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಸಾ ತ್ಸಾಚು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಈ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿವೆ. ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಾವು-ನೋವು ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ.
ಭೂತಾನ್‌ನ ‘ದಿ ಭೂತಾನೀಸ್’ ಮಾಧ್ಯಮವು ಈ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. “ಗಾಸಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೋ ಚು ಉಪನದಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಂತಾಫು ಸರೋವರದಿಂದ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರವಾಹ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರವು (NCHM) ತಾಶಿಥಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೋ ಚು ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಭಾರತಕ್ಕೂ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮೋ ಚು ನದಿಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಂತಾಫು ಸರೋವರವು ಭೂತಾನ್‌ನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ 17 ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸರೋವರದಿಂದ ಏಕಾಏಕಿ ನೀರು ಹೊರಬಂದ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರವಾಹದ ನೀರು ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹರಿದಿದೆ. ಪುನಾಖಾ ಜಾಂಗ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಬೇಸಾ ಗೆವೊಗ್‌ನ ಸ್ರಿಗಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ನೀರು ತಲುಪಿದೆ.
ಭಾರತ-ಭೂತಾನ್ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪದ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭೂತಾನ್ ಸರ್ಕಾರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಅಸ್ಸಾಂನ ಧುಬ್ರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅಲಿಪುರ್ದುವಾರ್ ಮತ್ತು ಜಲ್ಪೈಗುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಅಸ್ಸಾಂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನದಿ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೂಚ್‌ಬೆಹಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಶ್ ನದಿಯ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಸಂಭವನೀಯ ಪ್ರವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಸ್ಸಾಂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಿಮಂತ ಬಿಸ್ವ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
“ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿರುವ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಧುಬ್ರಿ ಮತ್ತು ಕೊಕ್ರಝಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಅಪಾಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಾವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ತಂಡಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ (NDRF) ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ” ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಕೋಶ್ ನದಿಯು ಉತ್ತರ ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೋ ಚು ಮತ್ತು ಫೋ ಚು ನದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಹದ ನೀರು ಕೆಳಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಹರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವುದರಿಂದ ನದಿ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿದೆ.
ಪ್ರವಾಹದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅಲಿಪುರ್ದುವಾರ್ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ ಅಮಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಶಾ (Amit Kumar Shaw) ಅವರು ಜನರು ಆತಂಕಪಡಬಾರದು ಎಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಆತಂಕ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಯಾರೂ ಗಾಬರಿಯಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾವು ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿವೆ” ಎಂದು ಶಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಜನರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಎರಡು-ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನೂ ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭೂತಾನ್‌ನ ಸೌರ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗೂ ಹಾನಿ
ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಭೂತಾನ್‌ನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೂ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಪುನಾಖಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುಮಾ ಗೆವೊಗ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ದೋಚುಖಾ-ಜೊಮ್ಲಿಂಗ್‌ಥಾಂಗ್-ರಿತ್ಸಾ ಚಿವೊಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಚಾಲಿತ ನೀರು ಎತ್ತುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮೋ ಚು ನದಿಯ ನೀರು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದ ಪರಿಣಾಮ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭಾಗಶಃ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ.
ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈಗ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾನಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಪ್ರವಾಹದ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ಅವಶೇಷಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಜೊಮ್ಲಿಂಗ್‌ಥಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪುನಾಖಾ-ಗಾಸಾ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿದ್ದು, ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೂ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಗಾಸಾ ತ್ಸಾಚು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ನಾಶವಾಗಿರುವುದು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿದೆ. 2021ರ ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದ ಭಾರೀ ಪ್ರವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಮೋ ಚು ನದಿ ತನ್ನ ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಈ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದಿತ್ತು. ಆಗಲೂ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿತ್ತು.
ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರವಾಹ ಎಂದರೇನು?
ಹಿಮನದಿಗಳು ಕರಗಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಸರೋವರಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಸರೋವರಗಳ ನೀರನ್ನು ಮಣ್ಣು, ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮನದಿಯ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು ತಡೆಹಿಡಿದಿರುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು ಒಡೆದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆಗ ಸರೋವರದಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಏಕಾಏಕಿ ಹೊರಬಂದು ಕೆಳಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರವಾಹ (GLOF) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರೀ ಮಳೆ, ಭೂಕುಸಿತ, ಹಿಮಪಾತ, ಭೂಕಂಪ ಮತ್ತು ಹಿಮನದಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುವುದು ಇಂತಹ ತಡೆಗೋಡೆಗಳು ಒಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಭಾರೀ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ GLOF ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಮನದಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸರೋವರಗಳ ಸ್ವರೂಪವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುವ ನದಿಗಳು ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಭೂತಾನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಇಂತಹ ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿರುವ ಈ ಘಟನೆ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿದೆ. ಗಡಿದಾಟಿ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯ, ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಭೂತಾನ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122
