ನವದೆಹಲಿ: ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು Consumer Protection (E-Commerce) Rules, 2020ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಲವು ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಈಗ ಜನರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಶಾಪಿಂಗ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ದಿನಸಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಬಟ್ಟೆ, ಪ್ರಯಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಜನರು ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಆನ್ಲೈನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತರಿಸುವುದು. ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗಬೇಕು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ
ಪ್ರತಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯೂ **National Consumer Helpline (NCH)**ನ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಇದರಿಂದ ಆನ್ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲವಾಗಲಿದೆ.
2025ರಲ್ಲಿ National Consumer Helplineಗೆ ಒಟ್ಟು 17,71,622 ದೂರುಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು. ಈ ಪೈಕಿ 5,11,196 ದೂರುಗಳು, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 29 ಪ್ರತಿಶತ, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವು.
Search Results ಅನ್ನು ತಿರುಚುವಂತಿಲ್ಲ
ಆನ್ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ ಬರುವ **Search Results (ಹುಡುಕಾಟ ಫಲಿತಾಂಶ)**ನಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇರಬೇಕು.
ಗ್ರಾಹಕರು ಹುಡುಕಿದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ತೋರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆ ಎಳೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ Search Results ಬದಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಸರ್ಚ್ ಫಲಿತಾಂಶದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ Search Ranking ಅನ್ನು ತಿರುಚದಂತೆ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಆನ್ಲೈನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಸ್ತುಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ Search Algorithms (ಹುಡುಕಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು) ಶಾಪಿಂಗ್ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
Sponsored Listings ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು
ಆನ್ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗುವ Sponsored Listings (ಹಣ ಪಾವತಿಸಿ ತೋರಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತು ಪಟ್ಟಿಗಳು) ಅನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
ಇದರಿಂದ ಒಂದು ವಸ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಗ್ರಾಹಕರ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟಗಾರ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೋ ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ನಿಯಮ
ಆನ್ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟಗಾರರು ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ, ಹೊಸ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಬೆಲೆ ಎರಡನ್ನೂ ತೋರಿಸಬೇಕು.
ಹಿಂದಿನ ಬೆಲೆ ಎಂದರೆ, ರಿಯಾಯಿತಿ ಘೋಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನದ 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಸೇವೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ಎಂದು ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ರಿಯಾಯಿತಿ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ರಿಯಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಿದರೆ, ಅದರ ಹಿಂದಿನ 30 ದಿನಗಳ ಬೆಲೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಇದರಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಗ್ರಾಹಕರು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
Dark Patterns ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮ
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ **Dark Patterns (ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಆನ್ಲೈನ್ ತಂತ್ರಗಳು)**ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
Dark Patterns ಎಂದರೆ, ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆ ಎಳೆಯುವ ಅಥವಾ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಥವಾ ವಿಧಾನಗಳು.
ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು Guidelines for Prevention and Regulation of Dark Patterns, 2023 ಅನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತಮ್ಮ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಆ್ಯಪ್ಗಳಲ್ಲಿ Dark Patterns ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು Self-Audit (ಸ್ವಯಂ ಪರಿಶೀಲನೆ) ನಡೆಸಬೇಕು.
ಈ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಬಳಿಕ Compliance Certificate (ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ) ಅನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು.
ಇದರಿಂದ ತಮ್ಮ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಆ್ಯಪ್ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವು ಗ್ರಾಹಕರ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿವೆ.
ಪ್ರತಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ Grievance Officer (ದೂರು ಪರಿಹಾರ ಅಧಿಕಾರಿ) ದಾಖಲಿಸಿದ ದೂರಿನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ದೂರು ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ದೂರು ಹೇಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರುಗಳು National Consumer Helplineಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ದೂರುಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಖರೀದಿಗೂ ಮುನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, Marketplace E-commerce ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:
- Best-before ಅಥವಾ Use-before ದಿನಾಂಕ
- Return ಮತ್ತು Refund ನೀತಿ
- Warranty ಮಾಹಿತಿ
- Deliveryಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ
- Payment Terms (ಪಾವತಿ ನಿಯಮಗಳು)
ಮುಂತಾದವು ಸೇರಿವೆ.
ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ Warranty, Return ಮತ್ತು Refund ನಿಯಮಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಈ ಮಾಹಿತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ
Marketplace E-commerce ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಅವರ Express and Affirmative Consent (ಸ್ಪಷ್ಟ ಒಪ್ಪಿಗೆ) ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಆನ್ಲೈನ್ ವಹಿವಾಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವ ಗ್ರಾಹಕರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಸಿಗಲಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಆಯ್ಕೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ನಿಯಮದ ಉದ್ದೇಶ.
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ
Marketplace E-commerce ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸದ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ Bundled Fees (ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ) ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ Loyalty ಅಥವಾ Membership Programmesಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ.
ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
ಆಮದು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ
ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಆಮದು ಮಾಡಲಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗಲಿದೆ.
Marketplace E-commerce ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಮದು ಮಾಡಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನದ Importer (ಆಮದುದಾರ) ಮತ್ತು **Country of Origin (ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೂಲ ದೇಶ)**ದ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
ಇದರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನ ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಮದುದಾರ ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಂದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗಲೂ ಈ ಮಾಹಿತಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಲಿದೆ.
National Consumer Helpline ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕ
ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು National Consumer Helplineನ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.
NCH ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರು ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಬಹುದು.
2025ರಲ್ಲಿ NCHಗೆ 17.71 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರುಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು. ಇದರಲ್ಲಿ 5.11 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರುಗಳು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವು.
ಆನ್ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ NCH ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು.
ಈ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಏಕೆ?
Consumer Protection (E-Commerce) Rules, 2020 ಅನ್ನು Consumer Protection Act, 2019ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು.
ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ಆ ಬಳಿಕ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿವೆ. ಗ್ರಾಹಕರು Algorithms, Personalised Recommendations (ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶಿಫಾರಸುಗಳು) ಮತ್ತು Digital Interfaces (ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು) ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಬದಲಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ.
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗಬೇಕು. ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯವಹಾರವೂ ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಈ ಎರಡರ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.
2027ರ ಜನವರಿಯಿಂದ ಹೊಸ ನಿಯಮ ಜಾರಿ
Consumer Protection (E-Commerce) (Amendment) Rules, 2026 2027ರ ಜನವರಿ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ.
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಸಮಯ ಸಿಗಲಿದೆ.
ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ತಮ್ಮ Search ಮತ್ತು Advertising ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಬೆಲೆ ಮಾಹಿತಿ, ದೂರು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಗ್ರಾಹಕರ ಮಾಹಿತಿ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
Dark Patternsಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಾರ್ಷಿಕ Self-Audit ಕೂಡ ನಡೆಸಬೇಕು.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಥವೇನು?
ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿಯ ಮೊದಲು, ಖರೀದಿ ಮಾಡುವಾಗ ಮತ್ತು ಖರೀದಿಯ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಕಾಣಿಸಬೇಕು. ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆ ಎಳೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಾರದು.
ಹಣ ಪಾವತಿಸಿ ತೋರಿಸಲಾಗುವ Sponsored Listingsಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡುವಾಗ ಹಿಂದಿನ 30 ದಿನಗಳ ನಿಯಮದಂತೆ ಹಿಂದಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ತೋರಿಸಬೇಕು.
Return, Refund, Warranty, Delivery ಮತ್ತು Paymentಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಿಗಲಿದೆ.
Dark Patternsಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿವೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಗ್ರಾಹಕರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಭಾರತದ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಯುತ ವ್ಯಾಪಾರ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಹೊಸ ಕ್ರಮಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
2027ರ ಜನವರಿ 1ರಿಂದ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದ್ದು, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122
