ಭುವನೇಶ್ವರ/ಪುರಿ: ಒಡಿಶಾದ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾರ್ಷಿಕ ‘ಜಗನ್ನಾಥ ರಥಯಾತ್ರೆ-2026’ಕ್ಕೆ ಕ್ಷಣಗಣನೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಇಡೀ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಗರಿ ಭವ್ಯ ರಥೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದೆ. ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಭಾಗಿಯಾಗಲಿರುವ ಈ ಮಹೋತ್ಸವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಜನತೆಗೆ ಶುಭಾಶಯ ಕೋರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಥಯಾತ್ರೆಯು ಭಾರತದ ಆಳವಾದ ಭಕ್ತಿ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸನಾತನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜನೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ, ಭಗವಾನ್ ಜಗನ್ನಾಥನು ತನ್ನ ಸೋದರ ಭಗವಾನ್ ಬಲಭದ್ರ ಹಾಗೂ ಸೋದರಿ ದೇವಿ ಸುಭದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಜಗನ್ನಾಥ ಮಂದಿರದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಭವ್ಯ ರಥಗಳನ್ನೇರಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಲಿದ್ದಾನೆ.
ಭಗವಂತ-ಭಕ್ತರ ಮಿಲನದ ಅನನ್ಯ ಕ್ಷಣ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ‘X’ ನಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು, “ಮಹಾಪ್ರಭು ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥನ ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ತ ಭಕ್ತಕೋಟಿಗೆ ನನ್ನ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭಾಶಯಗಳು. ಈ ಭವ್ಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪ್ರಭು ಜಗನ್ನಾಥನು ಚಕ್ರರಾಜ ಸುದರ್ಶನ, ಅಣ್ಣ ಬಲಭದ್ರ ಮತ್ತು ತಂಗಿ ಸುಭದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವತಃ ಭಕ್ತರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹೊರಬರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ. ಭಕ್ತ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಅಪೂರ್ವ ಮಿಲನವನ್ನು ಸಾರುವ ಈ ಪವಿತ್ರ ಆಚರಣೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅನನ್ಯ” ಎಂದು ಆಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ನಿರಂತರ ಪ್ರಗತಿ ಹಾಗೂ ಜನರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಜಗನ್ನಾಥನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಖರ ಸಂಕೇತ: ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ರಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಭವ್ಯ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದು, “ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಈ ಪವಿತ್ರ ಸುದಿನದಂದು ದೇಶವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಶುಭಾಶಯಗಳು. ಇದು ಭಾರತದ ಕಾಲಾತೀತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಭವದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ರಥೋತ್ಸವದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ದೇಶದ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇವು ವಿನಮ್ರತೆ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಹಾಗೂ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯ ಸಂದೇಶ ಸಾರುತ್ತವೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಹಾರೈಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಸಿದ್ಧತೆ: ಸಜ್ಜಾದ ಮೂರು ಬೃಹತ್ ರಥಗಳು
ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಅಂತಿಮ ಹಂತ ತಲುಪಿದ್ದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ‘ಆಗ್ಯಾನ್ ಮಾಲಾ ಬಿಜೆ’ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಬಳಿಕ, ‘ರಥಖಲಾ’ದಲ್ಲಿ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಥ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಕ್ತ ಶಾಲೆ) ನೂತನವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೂರು ಬೃಹತ್ ಮರದ ರಥಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಜಗನ್ನಾಥ ಮಂದಿರದ ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಂದಿಘೋಷ: ಭಗವಾನ್ ಜಗನ್ನಾಥನ ರಥ
ತಾಳಧ್ವಜ: ಭಗವಾನ್ ಬಲಭದ್ರನ ರಥ
ದರ್ಪದಳನ: ದೇವಿ ಸುಭದ್ರೆಯ ರಥ
ಮಂದಿರದ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಾರಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಈಗ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸುಗಮ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಒಡಿಶಾ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ ಬಿಗಿ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
ಅಪೂರ್ವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾಕತಾಳೀಯ:
ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಒಡಿಶಾದ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಜಗನ್ನಾಥ ರಥಯಾತ್ರೆ ನಡೆಯುವ ಅದೇ ಆಷಾಢ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಿತೀಯೆಯ ತಿಥಿಯಂದು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ತಾರಾಪೀಠದಲ್ಲಿ ‘ಮಾ ತಾರಾ ರಥಯಾತ್ರೆ’ ಕೂಡ ಜರುಗುತ್ತಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಜಾಗತಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ತೋಡಲ ತಂತ್ರದ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜಗನ್ನಾಥನನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ‘ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಳಿಕಾ’ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಷ್ಣವ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಂಥಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಈ ಆಚರಣೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ:
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಜಗನ್ನಾಥ ಆರಾಧನಾ ಪರಂಪರೆಯು, ಭಕ್ತಿ ಚಳವಳಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುಜರಾತ್ಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಶ್ರೀ ವಲ್ಲಭಾಚಾರ್ಯರು, ಸಂತ ನರಸಿಂಹ ಮೆಹ್ತಾ ಹಾಗೂ ಮೀರಾಬಾಯಿ ಅವರ ಭಕ್ತಿ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಜಗನ್ನಾಥ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿತು. ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಏಕತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ರಥಯಾತ್ರೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
