ಘುಮಂತು ಕಾರ್ಯ

ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕರಾಳ ಕಾನೂನಿನ ನೆರಳಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಬದುಕಿನೆಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಮರೆತುಹೋದ ಸಮಾಜದ ಕಥನ

ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಹಾಗೂ ಡಿನೋಟಿಫೈಡ್ (DNT) ಸಮುದಾಯಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಆದರೆ, ಬ್ರಿಟಿಷರು 1871ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ‘ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಟ್ರೈಬ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್’ ಎಂಬ ಕರಾಳ ಕಾನೂನು, ಈ ದೇಶಪ್ರೇಮಿ ಜನಾಂಗಗಳನ್ನು ‘ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಅಪರಾಧಿಗಳು’ ಎಂದು ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ದೂಡಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು ದಶಕಗಳು ಕಳೆದರೂ, ಕಾನೂನು ರದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಕಳಂಕದ ನೆರಳು ಇಂದಿಗೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಸಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಹತ್ತಾರು ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಥಿರ ವಿಳಾಸ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ವಂಚಿತ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅವರಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೊಡಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ‘ಘುಮಂತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು’ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮರಸತೆಯ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಹಗಲಿರುಳೂ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಗೌರವ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮಾತ್ರ ದೇಶದ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧ್ಯ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹೇರಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಿ, ಅಲೆಮಾರಿ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮವರೇ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸಮರಸ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವತ್ತ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿದೆ.

● ವಿಕ್ರಮ ಬ್ಯೂರೋ

ಭಾರತವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ. ಶತಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಈ ನೆಲದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇವೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗವೇ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳು. ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಇವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಘುಮಂತು’ (ಅಲೆಮಾರಿ) ಜನಾಂಗಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲೆ, ಕೌಶಲ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೊಂದಿಗೆ ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುವ ಇವರು, ಇಂದಿಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನೈಜ ಫಲಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿರುವುದು ತೀವ್ರ ಚಿಂತನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಿಟಿಷರ ‘ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಟ್ರೈಬ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್’ (1871): ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ರೌರ್ಯ

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಮಾನವೀಯ ಅಧ್ಯಾಯವೆಂದರೆ 1871ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ‘ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಟ್ರೈಬ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್’(Criminal Tribes Act). ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಮಣಿಯದೆ, ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಿಗದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ದೇಶಪ್ರೇಮಿ ಸಂಚಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಈ ಕರಾಳ ಕಾನೂನನ್ನು ತರಲಾಯಿತು.

ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ಆತನನ್ನು ಅಪರಾಧಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಈ ಕ್ರೂರ ಕಾನೂನು, ಇಡೀ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನೇ ‘ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಅಪರಾಧಿಗಳು’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು!. ಯಾವುದೇ ತನಿಖೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲೆ ಅಪರಾಧದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಲಾಯಿತು. ಇವರ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಯಿತು, ಪ್ರತಿದಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಆತ್ಮಗೌರವ, ಮಾನವಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಡೆಸಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನರಮೇಧವಾಗಿತ್ತು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಭಾರತದ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ: ಮುಕ್ತಿಯಾಗದ ಸಂಕೋಲೆಗಳು

ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅಂದರೆ 1952ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಅಮಾನವೀಯ ಕಾನೂನನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು. ತದನಂತರ ಈ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ‘ಡಿನೋಟಿಫೈಡ್ ಟ್ರೈಬ್ಸ್’ (Denotified Tribes – DNTs) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ದುರಂತವೆಂದರೆ ಕಾನೂನು ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಈ ಕರಾಳ ಮುದ್ರೆ ಅಳಿಸಿಹೋದರೂ, ಸಮಾಜದ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಸಿಲ್ಲ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು ಏಳು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ನಗರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಸಣ್ಣ ಕಳ್ಳತನ ನಡೆದರೂ ಮೊದಲ ಅನುಮಾನದ ಸೂಜಿ ತಿರುಗುವುದು ಈ ಡಿನೋಟಿಫೈಡ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಮಾರಿ ಬಂಧುಗಳ ಮೇಲೆಯೇ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಸಮಾಜದ ಅಮಾಯಕರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ತಿರಸ್ಕಾರ, ನಿರಂತರ ಪೊಲೀಸ್ ಅನುಮಾನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಇವರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಪರ್ಯಾಸ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಬಾಣಿ, ಗೊಲ್ಲ, ಬುಡಗ, ಜಂಗಮ, ಹೆಳವ, ಕೋರ್ಚ, ಡೊಂಬಾರಿ, ನಂದಿಬೆಟ್ಟ, ಸಿಕ್ಕಲಿಗಾರ, ಕೈಕಾಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹತ್ತಾರು ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ಡಿನೋಟಿಫೈಡ್ ಸಮುದಾಯಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಗೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರುವ ಈ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇಂದು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು ಒಂದೆರಡಲ್ಲ:

ಸ್ಥಿರ ವಿಳಾಸದ ಕೊರತೆ: ನಿರಂತರ ವಲಸೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಸೂರಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಈ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್, ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳಂತಹ ಕನಿಷ್ಠ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ನವೀಕರಿಸುವುದು ದುಸ್ತರವಾಗಿದೆ.

ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚನೆ: ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವಸತಿಯಂತಹ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಸಮುದಾಯಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಜನರಿಗೆ ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗಿವೆ.

ಯೋಜನೆಗಳ ವೈಫಲ್ಯ: ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಈ ಸಮಾಜದ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ರೇಣಕೆ ಆಯೋಗದಂತಹ ಸಮಿತಿಗಳು ಈ ಸಮುದಾಯಗಳ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮನಗಂಡು ವಿಶೇಷ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನುಷ್ಠಾನ ಇಂದಿಗೂ ಬಾಕಿಯಿದೆ.

‘ಘುಮಂತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು’: ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮರಸತೆಯ ಸೇತುವೆ

ಇಂತಹ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ಡಿನೋಟಿಫೈಡ್ ಸಮಾಜದ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಗಲಿರುಳು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ಘುಮಂತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ’ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಈ ವಂಚಿತ ಸಮಾಜದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕೇವಲ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುವವರಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಸಮರಸತೆಯ ಹರಿಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಘುಮಂತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಇಂದು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಹತ್ತರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಲೆಮಾರಿ ಬಂಧುಗಳ ನೈಜ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲೀಕರಿಸುವುದು, ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು, ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಕೊಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದ ಕೊನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತರಲು ಇವರು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಂದಿನ ದಾರಿ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ

ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ಡಿನೋಟಿಫೈಡ್ ಸಮುದಾಯಗಳ ಏಳಿಗೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಗದ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಸಮಗ್ರ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಸಮರಸತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಅಂಗವು ಹಿಂದುಳಿದಿದ್ದರೆ ದೇಶವು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೆಂದರೆ:

ಸರ್ಕಾರದ ವಿಶೇಷ ನೀತಿಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಉಚಿತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಜಾಲದ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದಿಂದ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಘುಮಂತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಬಲಿಷ್ಠ ಜಾಲ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಂತನೆಯುಳ್ಳ ಯುವಜನರು ಈ ಸೇವಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಸಮಾಜದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬದಲಾವಣೆ: ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವು ಅಲೆಮಾರಿ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಅನುಮಾನದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವರನ್ನು ನಮ್ಮವರೇ ಆದ ಸಮಾನ ನಾಗರಿಕರಾಗಿ, ಸೋದರರಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ದೇಶದ ನೈಜ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ನಗರಗಳ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಗೌರವ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮಾಜದ ಬಂಧುಗಳು ಇಂದು ದಯೆ ಅಥವಾ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿರುವ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಘನತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹೇರಿದ ಆ ಕರಾಳ ಇತಿಹಾಸದ ನೆರಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಳಿಸಿ, ಈ ಮರೆತುಹೋದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನೈಜ ಆಶಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಮರಸ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವರೂ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧ್ಯ.

ಘುಮಂತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಕೇವಲ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲ; ಅವರು ಸಮಾಜದ ಕೊನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹರಿಕಾರರು. ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕನಸು ನನಸಾಗಬೇಕಾದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಘುಮಂತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಅಗತ್ಯ ಇಂದು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

• ಗುರು ಗಣೇಶ್, ಘುಮಂತು ಕಾರ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ್, ಕರ್ನಾಟಕ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ವಕೀಲ

ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗ ಪಡೆದು ಸಮಾಜದ ಅನೇಕ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಸಮಾಜದ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಸಮಾಜ ಯಾವುದೇ ಜಾತಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಇವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾಜದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಆದರದ ಸಮಾನತೆಯ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ನಮ್ಮದು. ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಘುಮಂತು ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.

• ಬಾಲಕೃಷ್ಣ, ಘುಮಂತು ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಮುಖ್, ಕರ್ನಾಟಕ ದಕ್ಷಿಣ