ಕಾಲಚಕ್ರದ ನಿರ್ಣಯ – ಬದುಕಿನ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಕಾಲವೇ ಸಾಕ್ಷಿ

ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನವೆಂಬುದು ನಿಂತ ನೀರಲ್ಲ, ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಕಾಲಚಕ್ರ. ಈ ಕಾಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ, ಅಂತಸ್ತು, ಹಣ, ಆಸ್ತಿ, ಅಹಂಕಾರ, ಅಧಿಕಾರದ ಮದ, ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ, ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳು ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳು ಮಾತ್ರ ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಗುರುತಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಕಾಲ ಯಾರಿಗೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಮೇಲಿರುವವರು ನಾಳೆ ಕೆಳಗಿಳಿಯಬಹುದು, ಇಂದು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರು ನಾಳೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ಶಿಖರ ಏರಬಹುದು. ಇದೇ ಕಾಲಚಕ್ರದ ಸಹಜ ನಿಯಮ.

ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಶಿಕ್ಷಕ. ಯಾರಿಗೆ ಯಾವಾಗ ಏನು ಪಾಠ ಕಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಲವೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮವಿರುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಪ್ರತಿಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೋವು ಕೊಡುವುದು, ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡುವುದು, ಮೋಸ ಮಾಡುವುದು, ದ್ರೋಹ ಬಗೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡುವುದು ಕೊನೆಗೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವರು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಯೋಚಿಸಬೇಕು. ನಾವು ಇಂದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡುವ ನೋವು ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಕಷ್ಟದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಬಾರದು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷದ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟಬಾರದು. ಬಡವರನ್ನು ಶೋಷಿಸುವುದು, ಅಸಹಾಯಕರನ್ನು ತುಳಿಯುವುದು, ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವುದು ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಡೆ.

ಇಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಹಣ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವದ ಬಲದಿಂದ ತಾವೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮಾತೇ ಅಂತಿಮ, ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಕಾನೂನು, ತಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಯಾರೂ ಮಾತನಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ, ಸಂಪತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ, ದೇಹದ ಸೌಂದರ್ಯವೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದು ಅವನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಗೌರವ ಮಾತ್ರ.

‘ನಾನು, ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಮನೋಭಾವ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಕುಟುಂಬ, ನನ್ನ ಆಸ್ತಿ, ನನ್ನ ಅಧಿಕಾರ, ನನ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಎಂಬ ಸೀಮಿತ ಚಿಂತನೆಗಿಂತ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜ, ನಮ್ಮ ನಾಡು, ನಮ್ಮ ಜನರು ಎಂಬ ವಿಶಾಲ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬದುಕು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ನಮಗಾಗಿ ಬದುಕುವುದಲ್ಲ; ನಮ್ಮಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿಗೂ ಬೆಳಕಾಗಬೇಕು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಕಾಣುವ ಗುಣವೇ ನಿಜವಾದ ಮಾನವೀಯತೆ.

ಆಸೆ ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಜ ಗುಣ. ಆದರೆ ಅತಿಯಾದ ಆಸೆ, ದುರಾಸೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕನ್ನು ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಬಳಿಸುವ ಆಸೆ, ಬೇರೆಯವರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ, ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಚು ರೂಪಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಕೊನೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗೌರವವನ್ನೇ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಸೆ ಇರಲಿ, ಆದರೆ ಅದು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿರಲಿ. ಕನಸುಗಳಿರಲಿ, ಆದರೆ ಅವು ಬೇರೆಯವರ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಾರದು.

ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ದ್ವೇಷದ ರಾಜಕಾರಣ, ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಚಾರ, ಪಿತೂರಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕಾಲೆಳೆಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ. ಕೆಲವರು ನೇರವಾಗಿ ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಸಂಚು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಹಿಸದೆ ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ದ್ವೇಷ ಇರಬಾರದು. ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಸೂಯೆ ಇರಬಾರದು. ಹೋರಾಟ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು.

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹದ ತತ್ವಗಳು ಇಂತಹ ಜೀವನಕ್ಕೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿವೆ. ಕಾಯಕದಿಂದ ಬದುಕಬೇಕು, ದುಡಿಮೆಯ ಫಲವನ್ನು ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ದಯವೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಎಂಬ ಮಾನವೀಯ ಚಿಂತನೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ನೋವಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಹೃದಯ, ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಮನುಷ್ಯ ಬಡವನಾಗಿರಲಿ, ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿರಲಿ, ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕನಾಗಿರಲಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವರೇ. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾವಿನವರೆಗಿನ ಬದುಕಿನ ಪಯಣ ಸೀಮಿತ. ಕೊನೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವುದು ಅಲ್ಪ ಜಾಗ, ಆದರೆ ಬದುಕಿರುವಾಗ ಅವನ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಮಿತಿಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತಾಗ ಅಹಂಕಾರ, ದುರಾಸೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಜಾಗವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೂರು ಅಡಿಯಾಗಲಿ, ಆರು ಅಡಿಯಾಗಲಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವುದು ಅಷ್ಟೇ ಮಣ್ಣಿನ ಜಾಗ. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ಆಸ್ತಿ, ಅಂತಸ್ತು, ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ದ್ವೇಷ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕಿನ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯವನ್ನು ಏಕೆ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಬೇಕು? ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು.

ಕಾಲಚಕ್ರ ಯಾರಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂದು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಧಿಕಾರ ನಾಳೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕೈಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಇಂದು ನಾವು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಸಹಾಯ ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮೂಲಕ ಮರಳಿ ಬರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾರನ್ನೂ ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣಬಾರದು. ಯಾರ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ನೋಯಿಸಬಾರದು. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯನ ನಿಜವಾದ ಗೆಲುವು ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ತನ್ನೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರ, ದ್ವೇಷ, ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ದುರಾಸೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಕಾಲಚಕ್ರದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಬದುಕಿರುವಷ್ಟು ದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಳಿತನ್ನು ಮಾಡೋಣ, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ, ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸೋಣ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹಂಚೋಣ. ಏಕೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಸತ್ತ ನಂತರ ಉಳಿಯುವುದು ಅವನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲ, ಅವನು ಗಳಿಸಿದ ಜನರ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ.