ನೀರಿನ ಮಡಕೆ ಹೇಳುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಪಾಠ

ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆ, ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಕಲಶಗಳು ಭಾರತೀಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವು ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪಾತ್ರೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ನೀರಿನ ಮಹತ್ವ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಡಕೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಣ್ಣ ಹನಿಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ನೀರು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಆ ನೀರನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಆಗ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ರಿಜ್‌ಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ತಂಪಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಿತಕರವಾಗಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಂತಹ ಸರಳ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಉಪಯುಕ್ತ ವಿಚಾರಗಳಿವೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ನೀರು ಕೇವಲ ದಾಹ ತಣಿಸುವ ವಸ್ತುವಲ್ಲ. ಅದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಆಧಾರ. ನಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀರಿಗೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಲಶವನ್ನು ಇಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಕಲಶವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶುಭದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ, ಗೋದಾವರಿ, ನರ್ಮದಾ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ನದಿಗಳು ಜನರ ಬದುಕು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ.

ನೀರಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ ಆಯುರ್ವೇದ

ನೀರಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದವು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ ನೀರು ದೇಹಕ್ಕೆ ತೇವಾಂಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾವು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮುಖ್ಯ. ನೀರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಮಶಗಳಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವೂ ಇದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಹಾನಿಕಾರಕ ವಸ್ತುಗಳು ಇರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಇಡುವುದು, ಆಹಾರದಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಬೇಡದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ನೀರು ಬೇಕು. ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಸುಸ್ತು, ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ

ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರದ ಲೋಟ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಈಗ ಮತ್ತೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ತಾಮ್ರಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಗುಣವಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ತಿಳಿಸಿದೆ. ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಇಟ್ಟಾಗ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ತಾಮ್ರದ ಅಂಶವು ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.

ಆದರೆ ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ನೀರೂ ಕುಡಿಯಲು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ವೈರಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ತಾಮ್ರ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ.

ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆ ಬಳಸುವಾಗ ಕೆಲವು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಬಳಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡಬೇಕು. ನಿಂಬೆ ರಸ ಅಥವಾ ಇತರ ಹುಳಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬಾರದು. ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಾಮ್ರ ಸೇರಿದರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆ ನೀರನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣವಿದೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಮಡಕೆಯ ಹೊರಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ನೀರು ಗಾಳಿಗೆ ತಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುವಾಗ ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶಾಖವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಡಕೆಯೊಳಗಿನ ನೀರು ತಂಪಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷ ಯಂತ್ರಗಳೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಒಣ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯೂ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು. ನೀರನ್ನು ಮುಚ್ಚಳವಿಟ್ಟು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ನೀರು ತೆಗೆಯಲು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಸೌಟು ಅಥವಾ ನಲ್ಲಿಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಮಡಕೆಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತೊಳೆದು ಒಣಗಿಸಬೇಕು. ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತಂಪಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.

ಯಾವ ಉಷ್ಣತೆಯ ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು?

ಕೆಲವರು ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿಯೂ ನೀರಿನ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನೀರು ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹವಾಮಾನ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀರು ಕುಡಿಯಬಹುದು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ನೀರು ಹಿತಕರವಾಗಿರಬಹುದು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಬಹುದು.

ಅತಿಯಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಬಾರದು. ಅದು ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಗಂಟಲಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ನೀರಿನ ಉಷ್ಣತೆಗಿಂತ ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯಲು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ.

ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು?

ಪ್ರತಿದಿನ ಎಂಟು ಲೋಟ ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು ಎಂಬ ಸಲಹೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಬೇಕಾಗುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ವಯಸ್ಸು, ದೇಹದ ತೂಕ, ಕೆಲಸದ ಸ್ವರೂಪ, ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸೂಪ್‌ಗಳಿಂದಲೂ ದೇಹಕ್ಕೆ ನೀರು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 2.7 ಲೀಟರ್ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ಸುಮಾರು 3.7 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾನೀಯಗಳಿಂದ ಸಿಗುವ ನೀರೂ ಸೇರಿದೆ.

ವಯಸ್ಸಾದವರಿಗೆ ಬಾಯಾರಿಕೆಯ ಅನುಭವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಬಾಯಾರಿಕೆಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದಿನವಿಡೀ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

ಊಟ ಮಾಡುವಾಗ ನೀರು ಕುಡಿಯಬಾರದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ. ಬಾಯಾರಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಊಟದ ಮೊದಲು, ಊಟದ ವೇಳೆ ಅಥವಾ ನಂತರ ನೀರು ಕುಡಿಯಬಹುದು.

ಆದರೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಬಾರದು. ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಅಥವಾ ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ವೈದ್ಯರು ಸೂಚಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೇ ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು.

ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಯಾವ ಪಾತ್ರೆ ಬಳಸಬೇಕು?

ಈಗ ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ರಿಜ್ ಮತ್ತು ನೀರು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಯಂತ್ರಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಹಿಂದಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಗಳ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಬಾಳಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚು. ಪ್ರಯಾಣದ ವೇಳೆ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಬಳಸಿ ಎಸೆಯುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಬಳಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ನೀರಿನ ಮೂಲ ಕಲುಷಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ನೀರನ್ನು ಕುದಿಸುವುದು, ಶೋಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇತರ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಯಾವ ವಿಧಾನ ಬೇಕು ಎಂಬುದು ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ನೀರನ್ನು ಕುದಿಸುವುದರಿಂದ ಹಲವು ರೋಗಕಾರಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಕುದಿಸುವುದರಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಹೀಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎರಡನ್ನೂ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಳಸಬಹುದು.

ಭಾರತದ ಹಳೆಯ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು

ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಹಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿದ್ದವು.

ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೋಹಡ್‌ಗಳು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆರೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕೊಳಗಳು ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಇವು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೃಷಿಗೂ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸೇರಿದ ಸಂಪನ್ಮೂಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆರೆ, ಬಾವಿ ಮತ್ತು ನದಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಜನರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಇಂದು ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳು ಕಲುಷಿತವಾಗುತ್ತಿವೆ. ನಗರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹಳೆಯ ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಬೇಕು. ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನೀರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನೀರಿನ ಮಡಕೆ ನೀಡುವ ಪಾಠ

ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆ, ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಕಲಶಗಳು ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಆರೋಗ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳಿವೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸದೆ ನೀರನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಮ್ರಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಗುಣವಿದೆ. ಕಲಶವು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾವಿಗಳು ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸುವುದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದರರ್ಥ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂದಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಉಪಯುಕ್ತ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಇಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನಾವು ಕುಡಿಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹನಿ ನೀರಿನ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಿದೆ. ಮಳೆ, ನದಿ, ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲದ ಮೂಲಕ ನೀರು ನಮ್ಮ ಮನೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಾಗಿ ಉಳಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.

ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿದಂತೆ.