₹2,000 ವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ UPI ಪಾವತಿಗಳು ಮತ್ತು RuPay ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.
₹2,000 ವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಯುನಿಫೈಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ (UPI) ವಹಿವಾಟುಗಳು ಹಾಗೂ RuPay ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2007ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 10A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ನಿಗದಿತ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ₹2,000 ವರೆಗೆ ಅರ್ಹ UPI ಪಾವತಿ ಮಾಡುವವರು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಹಿವಾಟು ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇದೇ ನಿಯಮ RuPay ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಮಾಡುವ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಅರ್ಥವೇನು?
ಹೊಸ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಿಂದ ₹2,000 ವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗಿದೆ. RuPay ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಶುಲ್ಕದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ನಿಯಮದಿಂದ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು UPI ವಹಿವಾಟು ಮುಂದೆಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುಲ್ಕಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.
₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ UPI ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಸದ್ಯ ಇಂತಹ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ (MDR) ಜಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ UPI ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ MDR ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು. ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಜಾರಿಯಾದರೆ ಅದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಬದಲು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳೇ ಪಾವತಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನಡೆಯುವ UPI ಪಾವತಿಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ.
MDR ಕುರಿತು ಏಕೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ?
UPI ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.
ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಆಯ್ದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ MDR ವಿಧಿಸುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆದಾಯದ ಮೂಲ ದೊರೆಯಬಹುದು.
ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ Jefferies ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸಿದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹ ಶುಲ್ಕಗಳಿಂದ ಪಾವತಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹5,000 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹10,000 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಆದಾಯ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಆದರೆ ಗ್ರಾಹಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಸ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ₹2,000 ವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
UPI ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆ
2016-17ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ UPI ಬಳಕೆ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದರ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 12,000 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI) ನಿರ್ವಹಿಸುವ UPI, ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಿಟೇಲ್ ವೇಗದ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ ಎಂದು 2025ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ UPI ಮೂಲಕ 24.51 ಬಿಲಿಯನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ₹29.82 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.
ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ Google Pay ಮತ್ತು Walmart ಒಡೆತನದ PhonePe ಎರಡೂ ಸೇರಿ UPI ವಹಿವಾಟಿನ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಸುಮಾರು ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
ಸಣ್ಣ ಖರೀದಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನದ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ UPI ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಳಕೆದಾರರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು
ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಸ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ, ನಿಗದಿತ ನಿಯಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹2,000 ವರೆಗೆ ಮಾಡುವ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
RuPay ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೂ ಇಂತಹ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ₹2,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳೇ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾಗಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪಾವತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸದ್ಯ ಇಂತಹ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ MDR ಜಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿಯ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಶುಲ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.
ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122
