ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಚುನಾವಣೆ, ಬಂಗಾಳದ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಕ್ಷಣ’

• ಡಾ. ಮನಮೋಹನ ವೈದ್ಯ, ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸದಸ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ

ನನಗೆ 2025ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮತ್ತು 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಬಯಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಯು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಿದವರು ಮಾತ್ರ ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಹೇಗಿದ್ದವೆಂದರೆ, ಬದಲಾವಣೆಯು ಒಂದು ಪವಾಡಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಭಯಮುಕ್ತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ಈ ಬಾರಿ ಬಂಗಾಳದ ಜನತೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಐದು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ (2001, 2006, 2011, 2016 ಮತ್ತು 2021) ಸರಾಸರಿ ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇ. 79.22ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ 2026ರಲ್ಲಿ ಅದು ಶೇ. 92.47ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಸುಮಾರು ಶೇ. 13ರಷ್ಟು ಕಂಡುಬಂದ ಈ ಹಠಾತ್ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ‘ಎಸ್‌ಐಆರ್’ (ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ – Special Intensive Revision) ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅಲ್ಲಿನ ಭಯಮುಕ್ತ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಜನರ ಅಸಾಧಾರಣ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜವು ಈ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಹೋರಾಟವಾಗಿ ನೋಡಿದ್ದು, ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಜನರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮರುವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು – ಈ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ನಾನು ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದೆ; ಮೇ 29ರಂದು ನಾನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಾತನಾಡಿದೆ. ತಮಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದಾಗ ತಾವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಮತ್ತು ಈಗ, 2026ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಸದ್ಯ ಅವರಿಗೆ ನಲವತ್ತಾರು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು. ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಇದ್ದ ತೀವ್ರ ಹಂಬಲ ಮತ್ತು ಆ ಬದಲಾವಣೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಈ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತದಾನದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.

ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ, ಬಂಗಾಳವು ಚುನಾವಣೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ, ಈ ಬಾರಿಯ ಚುನಾವಣೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೂ ನೀಡಬಹುದು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಜನರು ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೊರಬಂದು ತಮ್ಮ ಮತಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು.

ಈ ಚುನಾವಣೆ ಕೇವಲ ಬಿಜೆಪಿಯ ವಿಜಯವಲ್ಲ. ಬಂಗಾಳದ ಜನತೆ ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುತ್ವದ ಕಲ್ಪನೆಯ ವಿಜಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಗಾಳದ ಆತ್ಮವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಾಗೃತಗೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದೆ. ಇದು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರು, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು, ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು, ಬಂಕಿಮ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯರು, ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್, ಜಗದೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್, ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಗೃತಿಯ ಇತರ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮಹಾನ್ ಪ್ರವರ್ತಕರ ಬಂಗಾಳದ ವಿಜಯವಾಗಿದೆ.

ಈ ಕ್ಷಣವು ನನಗೆ 1905ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಎಂಬ ಗಗನಚುಂಬಿ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಬಂಗಾಳವು ಅದಮ್ಯ ಶಕ್ತಿ, ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಉದಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಆ ಜಾಗೃತಿಯ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಅಗಾಧವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು 1911ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವು 1911ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಬಲವಂತವಾಯಿತು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಈ ಬಂಗಾಳದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುತ್ವದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಂದ ಜಯವನ್ನು ಬಂಗಾಳದ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಕ್ಷಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಗೀತೆಯನ್ನು ಬಂಕಿಮ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯರು 1875ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ‘ಆನಂದಮಠ’ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ ಬರೆದರು. 1896ರಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಾಡಿದರು. ತದನಂತರ, 1905ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಆಂದೋಳನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾಳದ ಜನರು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಅನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಯುದ್ಧ ಮಂತ್ರವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಿತು. ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್, ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್ ಮತ್ತು ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್—ಅವರನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ‘ಲಾಲ್-ಬಾಲ್-ಪಾಲ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು—ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಗಾಯನವೇ ಜನರಲ್ಲಿ ಅದಮ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಿತ್ತು. ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗುನಗುತ್ತಾ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಘೋಷಣೆ ಕೂಗುತ್ತಾ ಗಲ್ಲು ಕಂಬವನ್ನು ಆಲಂಗಿಸಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಪಾತ್ರವು ಅಪಾರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

ರವಿವಾರ, 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1905ರಂದು ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾದ ರಕ್ಷಾಬಂಧನ ಮಹೋತ್ಸವವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಾಬಂಧನವು ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನದಂದು, ಅಂದರೆ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 ರಂದು ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದಾದ್ಯಂತ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಪವಿತ್ರ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ರಾಖಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಈ ರೇಷ್ಮೆ ದಾರವು ನಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ತಾವು ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿ ಇಡುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ವಿಭಜಿಸಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು.

ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಅನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮಂತ್ರ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು, ಅವರು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಹೆಸರಿನ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 1907ರಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಡಂ ಭಿಖಾಜಿ ಕಾಮಾ ಅವರು ಹಾರಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಧ್ವಜವು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಗೀತೆಯಾಗಿ, ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಹಾಡಾಗಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮಂತ್ರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.

‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಹೊತ್ತಿಸಿದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಿಚ್ಚಿಗೆ ಹೆದರಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1906ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ಆದರೂ ಈ ದಮನ ನೀತಿಯು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಬಂಗಾಳವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಈ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹ ಕೇವಲ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಜಾಗೃತಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದವು. ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ, 1907ರಲ್ಲಿ, ಸಂಘದ ಭಾವಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ಆಗ ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಹೆಡಗೆವಾರ್ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಶಾಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕೋಪಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು.

ತದನಂತರ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಅನ್ನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತು. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್, ಪಂಡಿತ್ ವಿಷ್ಣು ದಿಗಂಬರ ಪಲುಸ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಇದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರು ಹಿಂದೂ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ಇರಲಿ, ಅದನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಜೀವಾಳವಾಗಿ ಹಾಡಿದರು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, 1921ರ ನಂತರ, ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ವಿಭಜಕ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ, ಕೋಮು ಶಕ್ತಿಗಳು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಳಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಖಿಲಾಫತ್ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮತ್ತು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಅನ್ನು ಕೋಮು ಪ್ರಚೋದಕ ಎಂದು ಕರೆದು ವಿರೋಧಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. 1920ರವರೆಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಜೀವನ ಮಂತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಗೀತೆಯನ್ನು 1923ರ ನಂತರ ಕೋಮು ಪ್ರಚೋದಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಹಂತದಿಂದ.

ಭಾರತೀಯ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಶರೀರವಾಗಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅನ್ನಮಯ, ಪ್ರಾಣಮಯ, ಮನೋಮಯ, ವಿಜ್ಞಾನಮಯ ಮತ್ತು ಆನಂದಮಯ ಎಂಬ ಪಂಚಕೋಶಗಳ (ಐದು ಪದರಗಳ) ಅಸ್ತಿತ್ವವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಭಾರತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೊದಲ ಚರಣವು ಭಾರತದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ; ಎರಡನೆಯದು ಅದರ ಜನರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ನಂತರದ ಚರಣಗಳು ಭಾರತದ ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.

“ತುಮಿ ವಿದ್ಯಾ, ತುಮಿ ಧರ್ಮ”, ಇಲ್ಲಿ ‘ವಿದ್ಯಾ’ ಎಂದರೆ ಮುಕ್ತಿಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನ. ಮತ್ತು ‘ಧರ್ಮ’ (ಮತ/ರಿಲಿಜನ್ ಅಲ್ಲ) ಎಂದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ‘ನಾನು’ ಎಂಬ ಅಹಂನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ‘ನಾವು’ ಎಂಬ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೆಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಮರಳಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದು. ಸೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ ಅವರು ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, ಜನರು ತಮ್ಮ ಶ್ರಮದ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ತಮಗಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳದೆ ಅದನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಆ ಸಮಾಜವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ, ಸಮೃದ್ಧ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರೊಳಗಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದುವೇ ‘ಧರ್ಮ’.

ಆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಸಮಾಜದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವುದೇ ‘ಧರ್ಮ’. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಭಾರತದ ನಾಯಕತ್ವವು ಲೋಕಸಭೆಗೆ ‘ಧರ್ಮಚಕ್ರ ಪ್ರವರ್ತನಾಯ’, ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ‘ಸತ್ಯಂ ವದ, ಧರ್ಮಂ ಚರ’, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಗೆ ‘ಯತೋ ಧರ್ಮಸ್ತತೋ ಜಯಃ’ ಎಂಬ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಚಕ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. ಈ ವಿದ್ಯಾ ಮತ್ತು ಈ ಧರ್ಮ, ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು ಭಾರತದ ಜೀವಾಳವಾಗಿವೆ.

ಭಾರತ ಮಾತೆ ಎನ್ನುವುದು ಶಕ್ತಿಯ ದೇವತೆಯಾದ ದುರ್ಗೆ, ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೇವತೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ದೇವತೆಯಾದ ಸರಸ್ವತಿಯ ಸಂಯೋಜಿತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದುವೇ ಭಾರತ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, 1905ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಧಿವೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಾಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಾಡಲು ಸರಿಸುಮಾರು ಮೂರು ನಿಮಿಷಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಕೋಮುವಾದ ಎಲ್ಲಿದೆ?.

ನಂತರ, ವಿಭಜಕ ಮತ್ತು ಕೋಮುಶಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ವಿರೋಧವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು—ಇದು ಇಂದು ಕೂಡ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೋಮುವಾದವನ್ನು ಕಾಣುವವರು ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರಷ್ಟೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮತ್ತು ಇಂದು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಭಜಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅರಿಯದ ದಾಳವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರ್ಥ.

ಆದರೂ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಭಾರತದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಲಕಿತು. ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿತು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಾಪಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕ್ರೋಶ ಉಂಟಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಲವಂತವಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಹಾಗೂ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿದೆ.

2026ರ ಬಂಗಾಳ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು 1905 ಮತ್ತು 1911ರ ನಡುವೆ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಜಾಗೃತಿ, ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮರುಕಳಿಸಿವೆ. ಭಾಷಾ ಗುರುತಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಈ ಚುನಾವಣೆ ಧೂಳೀಪಟ ಮಾಡಿದೆ. ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಗುರುತು ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುತಿನಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಅದು ಅದರ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢಪಡಿಸಿವೆ.

1905ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಹಾದಿ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲು ಹೇಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವೋ, ಹಾಗೆಯೇ 2026ರಲ್ಲಿ ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಜಿಹಾದಿ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿಗಳು ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಭಾರತದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

1905 ಮತ್ತು 2026 ಎರಡರಲ್ಲೂ, ಬಂಗಾಳದ ಹಿಂದೂಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಹ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರು, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು, ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ಮತ್ತು ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ಬಂಗಾಳದ ಚೇತನ ಮತ್ತು ಗುರುತು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಾಗೃತಗೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ, ಸಂಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನ ತತ್ತ್ವ- ಭಾರತದ ಹಿಂದುತ್ವ – ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.

ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೊರಬಂದು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಸಾಧಾರಣ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಬಂಗಾಳದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಈ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು ಸಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಅವರ ಹಂಬಲವೇ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ, ಇದು ಬಂಗಾಳದ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಕ್ಷಣ’.