ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅಹಂಕಾರದ ಹುಚ್ಚು ಏಕೆ?

ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಸ್ಯಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಬದುಕಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟ, ಗುಡ್ಡ, ನದಿ, ಸಮುದ್ರ, ಮರ, ಗಿಡ, ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತವೆ. ಮರವು ತನ್ನ ನೆರಳನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನದಿ ತನ್ನ ನೀರನ್ನು ಭೇದಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ಬೆಳಕನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಗೂ ಹಂಚುತ್ತಾನೆ. ಹೂವು ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪಕ್ಷಿಯ ಗೂಡನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಹುತೇಕ ಜೀವಿಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿರುವ ಅಹಂಕಾರ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಹಪಾಹಪಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ತುಳಿದು ಮುಂದೆ ಸಾಗಬೇಕೆಂಬ ಮನೋಭಾವ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಬುದ್ಧಿವಂತನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಈ ಅಹಂಕಾರ ಏಕೆ?

ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ವಿವೇಚನಾ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ, ಆಲೋಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ, ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಬುದ್ಧಿಯಿದೆ. ತನ್ನ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತು ಬದುಕನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದರೂ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಬದಲು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥ, ದುರಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಬೆಳೆದರೆ ಸಾಕು, ಇತರರು ಬೆಳೆಯಬಾರದು; ತನಗೆ ಗೌರವ ಸಿಕ್ಕರೆ ಸಾಕು, ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಿಗಬಾರದು; ತನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಿದರೆ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಹೊಗಳಿದರೆ ಅಸೂಯೆಪಡುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಮನೋಭಾವವೇ ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಮೂಡಿಸಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷದ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುತ್ತದೆ.

ಅಹಂಕಾರವೆಂಬುದು ಮನುಷ್ಯನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಮನೋವಿಕಾರ. ಜ್ಞಾನ, ಅಧಿಕಾರ, ಹಣ, ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವ ದೊರೆತಾಗ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇವೆಯ ಸಾಧನಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಬದಲು ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಾಧನಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮಾತೇ ಅಂತಿಮವಾಗಬೇಕು, ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನೇ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ತಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಯಾರೂ ತಲೆ ಎತ್ತಬಾರದು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹವರು ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇರೆಯವರ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರ ಸುತ್ತಲೂ ಜನರಿದ್ದರೂ ಹೃದಯಪೂರ್ವಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರದ ಜೊತೆಗೆ ದ್ವೇಷ, ಮತ್ಸರ, ಹಗೆತನ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು ಮನೆಮಾಡಿದಾಗ ಬದುಕಿನ ನೆಮ್ಮದಿಯೇ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಸಂತೋಷಪಡುವ ಬದಲು ಆ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಬೇರೆಯವರು ಗೌರವ ಪಡೆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರಾದರೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದರೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋಲಿನಂತೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಹೊಂದಿರುವವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಾವು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಸಾಧನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆಯೇ? ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಗೌರವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಗೌರವ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಯೇ? ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಮಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಸಂತೋಷ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ? ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮದೇ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವೇ ವ್ಯರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಅಸೂಯೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬದುಕನ್ನು ಸುಡುವ ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಯನ್ನೇ ಸುಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಬದುಕಿನ ಅನೇಕ ಪಾಠಗಳು ನಮಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಮರ ಮತ್ತೊಂದು ಮರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಅಸೂಯೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೂವೊಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಹೂವಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ನದಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ತಮ್ಮ ಹರಿವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ವೈವಿಧ್ಯವೇ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು, ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕು, ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕು, ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿತಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಶಾಲವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಮತ್ಸರ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಹೋಲಿಕೆಯ ಮನೋಭಾವವೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಬಳಿ ಏನಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬಳಿ ಏನಿದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಂತಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ತನ್ನ ಪರಿಶ್ರಮ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ತೃಪ್ತಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೋಡಿ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಅಳೆಯುವವರು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೋಲಿಕೆ ಅತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅತೃಪ್ತಿ ಅಸೂಯೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಸೂಯೆ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ದ್ವೇಷವು ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷವರ್ತುಲದಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕಾದರೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆಯವರ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದವರೆಗೆ ಅಹಂಕಾರದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಗಳೂ ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಗಿಂತ ಅನುಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಸಂಬಂಧಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕಾರದ ಹಪಾಹಪಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮನೋಭಾವದ ಬದಲು ಅಸೂಯೆ ಬೆಳೆದರೆ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿಯುವವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗಿಂತ ಜನರ ಹಿತಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಸೇವೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ.

ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ತಪ್ಪನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಮಾಜದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಹಿಂದೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಪ್ಪನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ವಿಮರ್ಶೆ. ಆದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಮನೋಭಾವ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ಇರಬೇಕು; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೂ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನಿಜವಾದ ದೊಡ್ಡತನವೆಂದರೆ ಇತರರಿಗಿಂತ ತಾನು ದೊಡ್ಡವನು ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಲ್ಲ. ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವುದು, ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಯಶಸ್ಸು ಸಿಕ್ಕಾಗ ವಿನಯದಿಂದ ಇರುವುದು ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಭಿನಂದಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ದೊಡ್ಡತನ. ಜ್ಞಾನ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ವಿನಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರ ದೊರೆತಂತೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕು. ಗೌರವ ಸಿಕ್ಕಂತೆ ಇತರರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಗುಣವೂ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಇವುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಎಷ್ಟೇ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದರೂ ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ಣತೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹದ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ದುಡಿಮೆಯ ಗೌರವ, ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಇರಬೇಕು; ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯತೆ ಇರಬೇಕು; ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಮನೋಭಾವ ಇರಬೇಕು. ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು, ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಕೈಜೋಡಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಅವನ ಬಾಹ್ಯ ಆಡಂಬರದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ನಡೆನುಡಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಪರೋಪಕಾರದ ಮನೋಭಾವದಲ್ಲಿದೆ.

ಇನ್ನು ಅಹಂಕಾರ, ದ್ವೇಷ, ಮತ್ಸರ, ಹಗೆತನ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚುಗಳಿಗೆ ಕೊನೆ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಕೊನೆ ಬರಬೇಕಾದರೆ ಮೊದಲು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು. ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಹೊರಡುವ ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುವ ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಬೇರೆಯವರನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ನಡೆನುಡಿಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಸೂಯೆ ಮೂಡಿದಾಗ ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ವಿವೇಕದಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು. ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ದ್ವೇಷವನ್ನೇ ನೀಡದೆ, ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸಬೇಕು.

ಜೀವನ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಇಂದು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರುವವರು ನಾಳೆ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇರದಿರಬಹುದು. ನಾವು ಗಳಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತು, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿಗಿಂತ ನಾವು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವ ಒಳ್ಳೆಯ ನೆನಪುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಯಾರ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ನೋವುಂಟುಮಾಡದೆ ಬದುಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ನೋಯಿಸದಿರುವ ಸಂಕಲ್ಪ ನಮ್ಮದಾಗಬೇಕು. ಯಾರಾದರೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸೋಣ. ಯಾರಾದರೂ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ನೆರವಾಗೋಣ. ಯಾರಾದರೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ದ್ವೇಷದಿಂದಲ್ಲ, ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸೋಣ.

ಕೊನೆಗೆ, ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬೀಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡಲು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಅಹಂಕಾರ ನಮ್ಮನ್ನು ಇತರರಿಂದ ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ; ವಿನಯ ನಮ್ಮನ್ನು ಹತ್ತಿರಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಸೂಯೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಸಮಾಜವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವೇಷ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತದೆ; ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿವೇಕದಿಂದ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ಇರುವುದು ಇಷ್ಟೇ: ನಾವು ಈ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಮೀರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಒಳಿತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಾಕ್ಷಿಯೇ ಉತ್ತರಿಸಲಿ. ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವಿನಯವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳೋಣ; ದ್ವೇಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸೋಣ; ಅಸೂಯೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸೋಣ. ಏಕೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಇತರರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ತನ್ನೊಳಗಿನ ಕೆಟ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ.

ಸಂಗಮೇಶ ಎನ್. ಜವಾದಿ,
ಬರಹಗಾರರು, ಪರಿಸರವಾದಿ, ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ.

ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122