ಅಮರ ಈಶ್ವರಚಂದ್ರ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ ಜನ್ಮದಿನ: ನಕ್ಸಲೀಯರ ಪ್ರತಿಮೆ ಧ್ವಂಸ ಮತ್ತು ಎಡಪಂಥೀಯರ ಸುಳ್ಳುಗಳ ಆಚೆಗೆ…

ಆಗಸ್ಟ್ 5, 1882ರ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಸಂಜೆ. ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಬದುರ್‌ಬಾಗನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸವೊಂದರ ಸ್ವಾಗತ ಕೋಣೆಗೆ ಶ್ರೀಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರು ತಮ್ಮ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಯಂತೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪಂಡಿತ್ ಈಶ್ವರಚಂದ್ರ ಬಂದೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರನ್ನು ಜಗತ್ತು ‘ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರನ್ನು ಮಂದಸ್ಮಿತರಾಗಿ ನೋಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣರು, “ಇಂದು ಕೊನೆಗೆ ಹಳ್ಳಗಳು, ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ನಾನು ಸಾಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದೇನೆ!” ಎಂದರು.

ವಿನಮ್ರ ಹಾಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು, “ಹಾಗಾದರೆ ನೀವು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪು ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲೇಬೇಕು!” ಎಂದರು. ತಕ್ಷಣ ರಾಮಕೃಷ್ಣರು, “ಓಹ್ ಇಲ್ಲ, ಉಪ್ಪು ನೀರು ಯಾಕೆ? ನೀವು ಅಜ್ಞಾನದ ಸಾಗರವಲ್ಲ (ಅವಿದ್ಯೆ); ನೀವು ಕಲಿಯುವಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯ ಸಾಗರ (ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ದಯಾ)! ನಿಮ್ಮ ನೀರು ಸಿಹಿಯಾಗಿದೆ!” ಎಂದರು. ಆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೇಟಿಯು ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಭೇಟಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಕರ್ಮಯೋಗದ ಸುಂದರ ಸಂಗಮವಾಗಿತ್ತು. ‘ಕರುಣೆಯ ಸಾಗರ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು, ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ಯವಾದ ‘ಯತ್ರ ಜೀವಾ ತತ್ರ ಶಿವ’ (ಜೀವಿಗಳಿರುವಲ್ಲೇ ಶಿವನಿದ್ದಾನೆ) ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿ ಹನಿ ರಕ್ತದಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಿಷನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಾರರ ಅಹಂಕಾರದ ಮುಂದೆ, ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನಿಂತರು. ಹಿಂದೂ ಕಾಲೇಜಿನ ಆಗಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಕೆರ್, ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಶೂ ಧರಿಸಿದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅತಿಥಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರನ್ನು ಅಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ಸೊಕ್ಕನ್ನು ಮುರಿಯಲು ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ತಡ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಕೆರ್ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಕೊಠಡಿಗೆ ಸೌಜನ್ಯದ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ತಮ್ಮ ಚಪ್ಪಲಿ ಧರಿಸಿದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕುಳಿತರು. ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ದೂರು ನೀಡಿದಾಗ, ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ಧೃತಿಗೆಡದೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನಿರ್ಭೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: “ಇದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಅವರೇ ತೋರಿಸಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ ಅಷ್ಟೆ!” ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವು ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಈಶ್ವರಚಂದ್ರ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ಅಂತಹ ಅಂಜಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು; ತಾಯಿಯ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕರೆಗೆ ಕಾಳಬೈಶಾಖಿಯ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ರಭಸದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ದಾಮೋದರ ನಡಿಯನ್ನು ಈಜಿ ದಾಟಿದ ಧೀರಪುತ್ರ; ಆಧುನಿಕ ತರ್ಕಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಾಗೂ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದರು.

ಇಂದು ಬಂಗಾಳದ ಸಮಾಜವು ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇತಿಹಾಸದ ಕರಾಳ ಮುಖವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ‘ಬಂಗಾಳಿ ತಾಯಿಯ ಮೃದುತ್ವ’ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮತ್ತು ‘ಪ್ರಾಚೀನ ಋಷಿಗಳ’ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮೀಯ ಸಮಾಜದ ಮುಖಂಡರಿಂದ ತೀವ್ರ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ದುರದೃಷ್ಟಕರ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಅವರು ನಿಧನರಾದ ಎಂಟು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಅಂದರೆ 1960 ಮತ್ತು 1970 ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಆದರ್ಶಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮೀಯ ಮೂಲಭೂತವಾದಿಗಳಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ‘ಪ್ರಗತಿಪರ’, ‘ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ’ ಮತ್ತು ‘ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ’ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ನಕ್ಸಲೈಟ್ ರಾಜಕೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ದಾಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು.

ಎಡಪಂಥೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ಪೂಜ್ಯ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ವಿರುದ್ಧ ಹೇಗೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಷವನ್ನು ಕಾರಿದರು, ‘ದೇಶವ್ರತ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ ಅವರ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, 1857ರ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯ ಕುರಿತು ಸುಳ್ಳು ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ಅವರನ್ನು ‘ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಏಜೆಂಟ್’ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನೇಡಿತ ಎಡಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಸರ್ಕಾರವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಡೆಗಣಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖನವು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ವರ್ಗ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ‘ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಐಕಾನ್’ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ:
ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರು ಮತ್ತು ನಕ್ಸಲೈಟ್‌ಗಳ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ ವಿರೋಧಿ ನಿಲುವಿನ ಹಿಂದೆ ಮಾರ್ಕ್ಸ್-ಲೆನಿನಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಮಾವೋವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಅತಿಪೂಜೆ ಇತ್ತು. ಮೇ 1967 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳದ ನಕ್ಸಲ್ಬರಿಯಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ರೈತ ದಂಗೆಯ ನಂತರ, ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ-ಲೆನಿನಿಸ್ಟಿ) [CPI(ML)] ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಚಾರು ಮಜುಮ್ದಾರ್, ಕಾನು ಸನ್ಯಾಲ್ ಮತ್ತು ಸರೋಜ ದತ್ತಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಈ ಅತಿ-ಎಡಪಂಥೀಯ ಗುಂಪು ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ‘feudal’ (feudal), ‘colonial’ ಮತ್ತು ‘bourgeois’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.

19ನೇ ಶತಮಾನದ ‘ಬಂಗಾಳ ನವೋದಯ’ವು ಯಾವುದೇ ನಿಜವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮೋಚನೆ ಅಥವಾ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ‘ಭದ್ರಲೋಕ’ ಗಣ್ಯರ ನಡುವಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈ ಮೂಲಭೂತ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಬಿಂಬಿಸಿತು. ಈಶ್ವರಚಂದ್ರ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ (ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ), ವಿಧವಾ ಪುನರ್ವಿವಾಹ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜimplement ಮಾಡಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ನೈತಿಕತಾವಾದಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಸ್ಮೈಲ್ಸ್ ಅವರ ‘ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ’ ತತ್ವದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅವರನ್ನು ‘ಸಂಪ್ರಾಡೋರ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ’ (comprador bourgeois) ಹಾಗೂ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ಮಿತ್ರ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.

ಸಿಪಿಐ (ಎಂಎಲ್) ನ ಮುಖ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಕ್ತಾರರಾದ ಸರೋಜ ದತ್ತಾ (‘ಶಶಾಂಕ’ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು), ಪಕ್ಷದ ಮುಖವಾಣಿ ‘ದೇಶವ್ರತ’ದಲ್ಲಿ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹರಡಲು ಹಲವು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. “ಪ್ರತಿಮೆ ಧ್ವಂಸದ ಪರವಾಗಿ” (1970) ಮತ್ತು “ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಕುರಿತು” (1970) ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಯುವಕರು ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ, ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟಾಗೋರ್, ರಾಜಾ ರಾಮಮೋಹನ್ ರಾಯ್ ಅಥವಾ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯಂತಹ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ‘ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು’ ಪೂಜಿಸುವವರೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಶ್ರಮಜೀವಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮೂಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಚಾರು ಮಜುಮ್ದಾರ್ ಕೂಡ ಆಗಸ್ಟ್ 1970 ರಲ್ಲಿ ‘ದೇಶವ್ರತ’ ಮತ್ತು ‘ಲಿಬರೇಶನ್’ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ‘ಪ್ರತಿಮೆ ಧ್ವಂಸ ಚಳುವಳಿ’ಗೆ (ಮೂರ್ತಿ ಭಂಗಾರ್ ಆಂದೋಲನ) ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು.

ಕಾಲೇಜ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಪ್ರತಿಮೆ ಶಿರಚ್ಛೇದ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರ:
ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಬೀದಿ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ಪರಿಣಾಮ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾಗಿತ್ತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, 1970 ರಂದು ಈಶ್ವರಚಂದ್ರ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ 150 ನೇ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನದಂದು, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲೇಜ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮೇಲೆ ನಕ್ಸಲ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಸುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಭೀಕರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. 1899ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಆ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಎಳೆದು ಶಿರಚ್ಛೇದ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದೇ ದಿನ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಚಾರ್ಯ ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನೂ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಘಟನೆಯು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲ, ಬಂಗಾಳಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಮೇಲಿನ ಪೂರ್ವಯೋಜಿತ ದಾಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜವಹರ್ ಸರ್ಕಾರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಪೈಪ್‌ಗನ್ ಮತ್ತು ನಾಡಬಾಂಬ್‌ಗಳಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತರಾದ ಅತಿ-ಎಡಪಂಥೀಯ ಯುವಕರು ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ್ದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾವಲುಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

ಚೀನಾದ ‘ಮಹಾನ್ ಪ್ರಲೆಟೇರಿಯನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ’ಯ ಕುರುಡು ಅನುಕರಣೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾಗಿ, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದು ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಮಾರ್ಗ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ‘ಪ್ರತಿಮೆ ಧ್ವಂಸ ಚಳುವಳಿ’ಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ನಂಬಿದ್ದರು.

ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಗಳು:
ನಕ್ಸಲರು ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಅವರ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಹನನ ಮಾಡಲು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿರುಚಿ ಅಪಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಿದರು. 1857ರ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಕಥೆಯನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಆರೋಪದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರನ್ನು ‘ದೇಶದ್ರೋಹಿ’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು.

ಆದರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಈ ಆರೋಪ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಧಾರರಹಿತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ. 1857ರ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಇಲಾಖೆಯು ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆಗ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ಇದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ವಿವಾದದ ನಂತರ, ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ನವೆಂಬರ್ 1858ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ 38ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯ ದಮನದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಗಣ್ಯರು ದೊಡ್ಡ ಔತಣಕೂಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದಾಗ, ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರು ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಹಷ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. ಮಿಲಿಟರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಮೇಲಿನ ದೇಶದ್ರೋಹದ ಆರೋಪವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ತಿರುಚಲ್ಪಟ್ಟ ಎಡಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು:
ಈಶ್ವರಚಂದ್ರ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಎಡಪಂಥೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ‘ವರ್ಗ ಮಿತಿಗಳು’ (class limitations) ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದರು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ವಿಧವಾ ಪುನರ್ವಿವಾಹ ಚಳುವಳಿಯು ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ‘ಭದ್ರಲೋಕ’ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಅವರು ವಿಧವಾ ಪುನರ್ವಿವಾಹವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಆಧಾರಗಳನ್ನು (ಪರಾಶರ ಸಂಹಿತೆ ಇತ್ಯಾದಿ) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಾದಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಯಿತು.

ಇಂದು ಬಂಗಾಳದ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಭಾರತವು ಈಶ್ವರಚಂದ್ರ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಹಿಂದಿನ ಎಡಪಂಥೀಯ ಮೂಲಭೂತವಾದಿಗಳ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅಪಪ್ರಚಾರಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ನಕ್ಸಲೀಯರ ಪ್ರತಿಮೆ ಧ್ವಂಸ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸೋಗಿನ ಸುಳ್ಳುಗಳು ವಿದ್ಯಾಸಾಗರರ ಅಮರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮಸುಕಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕೇವಲ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಧಾರಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ದೀಪಸ್ತಂಭವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122