ನವದೆಹಲಿ: ದೀಪಾವಳಿ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ. ಇದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಾರಿಗೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮ, ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮಣ್ಣಿನ ದೀಪಗಳು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು, ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಚಿನ್ನಾಭರಣ, ವಾಹನಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳವರೆಗೆ ಹಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವಲಯದವರಿಗೂ ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ (CAIT) ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 2021ರಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ ₹1.25 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಟಿತ್ತು. 2022ರಲ್ಲಿ ₹1.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. 2023ರಲ್ಲಿ ₹3.75 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ತಲುಪಿತ್ತು. 2024ರಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ವ್ಯಾಪಾರ ₹4.25 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
2025ರಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ವ್ಯಾಪಾರ ₹6.05 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ₹5.40 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸರಕುಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಮತ್ತು ₹65,000 ಕೋಟಿ ಸೇವಾ ವಲಯದಿಂದ ಬಂದಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಶೇ. 25ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿತ್ತು.
2026ರ ನವರಾತ್ರಿಯಿಂದ ದೀಪಾವಳಿವರೆಗಿನ ಹಬ್ಬದ ವ್ಯಾಪಾರ ₹7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಟುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು CAIT ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹಾಗೂ ಚಾಂದಿನಿ ಚೌಕ್ ಸಂಸದ ಪ್ರವೀಣ್ ಖಂಡೇಲ್ವಾಲ್ ನವೆಂಬರ್ 4ರಂದು ಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 2025ರ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ. 15ರಿಂದ 18ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಲಿದೆ. ದೆಹಲಿಯೊಂದರಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು ₹1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
2025ರ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶೇ. 87ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಹಕರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿಯೂ ಶೇ. 25ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು CAIT ತಿಳಿಸಿದೆ.
ದೀಪಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರದ 16 ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
1. ಒಂದೇ ದಿನ 74 ಕೋಟಿ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟು
2025ರ ದೀಪಾವಳಿ ಮುನ್ನಾದಿನ ಒಂದೇ ದಿನ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 74 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ವಹಿವಾಟಿನ ಸರಾಸರಿ ಮೌಲ್ಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ. 13ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುಮಾರು ₹94,000 ಕೋಟಿ ತಲುಪಿತ್ತು. ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಮಳಿಗೆಗಳವರೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
2. 2025ರಲ್ಲಿ ₹6.05 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ವ್ಯಾಪಾರ, 50 ಲಕ್ಷ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉದ್ಯೋಗ
2025ರ ದೀಪಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ ₹6.05 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳ ಮಾರಾಟ ₹5.40 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವಹಿವಾಟು ₹65,000 ಕೋಟಿ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಲಕ್ಷ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು CAIT ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.
ಒಟ್ಟು ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಎಂಸಿಜಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪಾಲು ಶೇ. 12ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ಪಾಲು ಶೇ. 10ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಪಾಲು ಶೇ. 8ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಬಟ್ಟೆ, ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಮಾರಾಟವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಶೇ. 25ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.
3. ಟಾಟಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಾಹನ ಮಾರಾಟ
2025ರ ನವರಾತ್ರಿಯಿಂದ ದೀಪಾವಳಿವರೆಗಿನ 30 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರು ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಯುವಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಇದೇ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಶೇ. 33ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 10,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದು, ಶೇ. 37ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.
4. ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ₹1.2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಟಿತು
2025ರ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಆರ್ಡರ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ. 24ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರಾಟದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಶೇ. 23ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಯುನಿಕಾಮರ್ಸ್ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಹಬ್ಬದ ವ್ಯಾಪಾರ ₹1.2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಟಿತ್ತು.
ಅಮೆಜಾನ್‌ನ ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ಗೆ 276 ಕೋಟಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಭೇಟಿ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಮಾರ್ಟ್, ಜೆಪ್ಟೊ, ಬ್ಲಿಂಕಿಟ್ ಮತ್ತು ಬಿಗ್‌ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ನಂತಹ ತ್ವರಿತ ವಿತರಣಾ ವೇದಿಕೆಗಳ ಆರ್ಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಮಾರು ಶೇ. 120ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.
5. ಪಟಾಕಿ ವ್ಯಾಪಾರ ₹7,000 ಕೋಟಿ
2025ರ ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪಟಾಕಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಮಾರು ₹7,000 ಕೋಟಿ ತಲುಪಿತ್ತು ಎಂದು ಫೈರ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಟ್ರೇಡರ್ಸ್ ಫೆಡರೇಷನ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ₹1,000 ಕೋಟಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿತ್ತು.
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಶಿವಕಾಶಿ, ವಿರುದುನಗರ ಮತ್ತು ಸತ್ತೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪಟಾಕಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಪಟಾಕಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವಕಾಶಿಯ ಪಾಲು ಸುಮಾರು ಶೇ. 90ರಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಮವು ತಯಾರಕರು, ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವಲಯದವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
6. ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಲಾಭ
2025ರ ಹಬ್ಬದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು, ಪಬ್‌ಗಳು, ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಶೇ. 8ರಿಂದ 20ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ನವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಶೇ. 20ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.
ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಗುಂಪುಗಳು ಹೊರಗೆ ಊಟ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದ್ದವು.
7. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ
2025ರ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣದ ಬುಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ. 60ರಿಂದ 65ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಮೇಕ್‌ಮೈಟ್ರಿಪ್ ಸಿಇಒ ರಾಜೇಶ್ ಮಾಗೋವ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ವಿಮಾನ ಬುಕಿಂಗ್‌ಗಳು ಶೇ. 100ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದವು.
ಕೇರಳ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತು. ಯುಎಇ, ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೂ ಜನರು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದ್ದರು. ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಐದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಬುಕಿಂಗ್‌ಗಳು ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದ್ದವು.
8. 2024ರಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರಾಟ ಶೇ. 14ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ
2024ರ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ. 14ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿತ್ತು. ಫ್ಯಾಷನ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ ಶೇ. 42ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಅಲಂಕಾರಿಕ ಲೈಟ್‌ಗಳ ಮಾರಾಟ ಶೇ. 204ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಮೇಣದಬತ್ತಿಗಳ ಮಾರಾಟ ಶೇ. 122ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.
9. ಕೋಲ್ಕತಾದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ಮಾರಾಟ ಶೇ. 20ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ
2024ರ ದೀಪಾವಳಿ, ಕಾಳಿಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಭಾಯಿ ಫೋಟಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತಾದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ಮಾರಾಟ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಶೇ. 20ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಸಂದೇಶ್, ಬಾದಾಮ್ ಬಹಾರ್ ಮತ್ತು ಜಿಬೆ ಗಜಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.
ಕೋಲ್ಕತಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 90,000 ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಅಂಗಡಿಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ₹10,000ರಿಂದ ₹12,000 ಕೋಟಿ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
10. 2024ರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನ 64.40 ಕೋಟಿ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟು
2024ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರಂದು ಒಂದೇ ದಿನ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ 6,440 ಲಕ್ಷ ಅಂದರೆ 64.40 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳೂ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
11. ಭೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ
2024ರ ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತು. ಆಮೆ ಮತ್ತು ಆನೆಯ ಆಕಾರದ ದೀಪಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.
ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ 2,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 2,000 ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಕುಂಬಾರರು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿತ್ತು.
12. ಸೂರತ್‌ನ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರ
2024ರ ದೀಪಾವಳಿಗೂ ಮುನ್ನ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಸೂರತ್‌ನಲ್ಲಿ ಜವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಡರ್‌ಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು.
ಸುಮಾರು ₹250 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 80,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರ್ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು 11 ವಿಶೇಷ ಸರಕು ರೈಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 350 ಟ್ರಕ್‌ಗಳು ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೂರತ್‌ನಿಂದ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಟ್ರಕ್‌ಗಳ ಕೊರತೆಯೂ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.
13. 2023ರಲ್ಲಿ ₹3.75 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದೀಪಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ
2023ರ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ₹3.75 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ತಲುಪಿತ್ತು ಎಂದು CAIT ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಚೀನಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ₹1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು CAIT ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪ್ರವೀಣ್ ಖಂಡೇಲ್ವಾಲ್ ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ‘ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್’ ಅಭಿಯಾನವೂ ಸ್ವದೇಶಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತ್ತು.
14. 2022ರಲ್ಲಿ ನೋಯ್ಡಾದಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಾಹನ ನೋಂದಣಿ
2022ರ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೋಯ್ಡಾದಲ್ಲಿ 3,559 ವಾಹನಗಳು ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಇದು ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ 107 ಐಷಾರಾಮಿ ಕಾರುಗಳು, 929 ನಾಲ್ಕು ಚಕ್ರದ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು 2,523 ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.
ಕೋವಿಡ್ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ತೆರವಾದ ಬಳಿಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತೆ ವಾಹನ ಖರೀದಿಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ವಾಹನ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ವಾಹನ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು.
15. 2022ರಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ ₹1.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ; ಆಭರಣ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಶೇ. 20ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ
2022ರ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ₹1.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಟಿತ್ತು. ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತು. ಆಭರಣಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಶೇ. 20ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಕೋವಿಡ್ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ತೆರವಾದ ಬಳಿಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವೂ ಚಿನ್ನಾಭರಣ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತ್ತು.
16. 2021ರಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ ₹1.25 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ
ಕೋವಿಡ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಯ ಬಳಿಕ 2021ರ ದೀಪಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಚೇತರಿಕೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಆ ವರ್ಷ ದೇಶದ ದೀಪಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ ₹1.25 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಟಿತ್ತು ಎಂದು CAIT ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ದೆಹಲಿಯೊಂದರಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು ₹25,000 ಕೋಟಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆದಿತ್ತು.
ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು, ಒಣಹಣ್ಣುಗಳು, ಗೃಹಾಲಂಕಾರ ವಸ್ತುಗಳು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಆಭರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತು. ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಆಭರಣಗಳ ಮಾರಾಟ ಸುಮಾರು ₹9,000 ಕೋಟಿ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ₹15,000 ಕೋಟಿ ತಲುಪಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಚೀನಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ₹50,000 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು CAIT ಅಂದಾಜಿಸಿತ್ತು.
ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ
2021ರಿಂದ 2025ರವರೆಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ದೀಪಾವಳಿಯು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಹಬ್ಬದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಬೀದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಕುಂಬಾರರು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ತಯಾರಕರು, ಸಾರಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಲಯದವರಿಗೂ ಲಾಭವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ದೀಪಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಕುಂಬಾರರಿಗೆ ಆದಾಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲ್ಕತಾದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪಟಾಕಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರತ್‌ನ ಜವಳಿ ತಯಾರಕರು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬರುವ ಆರ್ಡರ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯುಪಿಐ ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ದೀಪಾವಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಗೋದಾಮು, ಸಾರಿಗೆ, ವಿತರಣಾ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
2025ರ ಹಬ್ಬದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಲಕ್ಷ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು CAIT ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಂದ ದೆಹಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ನಷ್ಟ
ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಟ್ರೇಡ್ ಅಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ (CTI) ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 1ರವರೆಗೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರ್ಯಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹14,000 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ರಾಮಲೀಲಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ನಡೆಸಿದ ರ್ಯಾಲಿಯಿಂದ ₹10,000ರಿಂದ ₹11,000 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಘಟನೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 20ರಿಂದ 25 ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಸುಮಾರು 2.5 ಲಕ್ಷ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮುಚ್ಚಿದ್ದವು. ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು ಶೇ. 80ರಷ್ಟು ಅಂಗಡಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಿತ್ತು. ನೆರೆಯ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಬರಬೇಕಿದ್ದ ಸುಮಾರು 3ರಿಂದ 4 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬರಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 5,000 ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೂ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು CTI ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮತ್ತು ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹8,800 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನಾಟ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ₹150ರಿಂದ ₹200 ಕೋಟಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನವದೆಹಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಂಘಟನೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಅಂದಾಜಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದಾಯದ ಶೇ. 10ರಿಂದ 15ರಷ್ಟನ್ನಷ್ಟೇ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಉಂಟಾದ ಅಡಚಣೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ವ್ಯಾಪಾರ ₹1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಟಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾದ ನಷ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.
2021ರಲ್ಲಿ ₹1.25 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಇದ್ದ ದೀಪಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ 2025ರಲ್ಲಿ ₹6.05 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ಇದು ₹7 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಟುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಳಕೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಖರೀದಿ ಹೆಚ್ಚಳವು ದೇಶದ ಹಬ್ಬದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122
