ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಚೀತಾ ನಾಲ್ಕು ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ: ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ: ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಹೆಣ್ಣು ಚೀತಾವೊಂದು ನಾಲ್ಕು ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳ ಮರುಪರಿಚಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಅವರು ಶುಕ್ರವಾರ ನಾಲ್ಕು ಚೀತಾ ಮರಿಗಳ ಜನನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. KGP12 ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುವ ತಾಯಿ ಚೀತಾ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದೀಗ ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ಚೀತಾಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಈ ಜನನವು ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ’ ಯೋಜನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭೂಪೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕುನೋದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ತಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ಚೀತಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವರು ಅಭಿನಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳು ಅಳಿದುಹೋದ ಬಳಿಕ ಅವುಗಳನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ತರುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಆರಂಭವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿದೆ.

ನಾಲ್ಕು ಮರಿಗಳ ಜನನವು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ತಾಯಿ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದೆ. ಮರುಪರಿಚಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾದ ಚೀತಾಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ದೇಶದಲ್ಲೇ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಚೀತಾಗಳು ಜನಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ’ಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ

‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ’ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2022ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ನಮೀಬಿಯಾದಿಂದ ತರಲಾಗಿದ್ದ ಎಂಟು ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಆವರಣಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.

1952ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳು ಅಳಿದುಹೋಗಿವೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ ನಂತರ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಇದು ಚಾಲನೆ ನೀಡಿತು.

ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬೋಟ್ಸ್‌ವಾನಾದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದ್ದು, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಂದಿನಿಂದ ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳ ಸ್ಥಿರವಾದ ಸಂತತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ, ಚಲನವಲನ, ಹೊಸ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಚೀತಾಗಳ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆ

ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಹೆಣ್ಣು ಚೀತಾ ನಾಲ್ಕು ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿರುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಮರುಪರಿಚಯಿಸುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಉದ್ದೇಶವು ಸ್ವತಃ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸ್ಥಿರವಾದ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಕುನೋದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಚೀತಾಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಜನನ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ಜನನದೊಂದಿಗೆ ಮರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳಿಗೆ ಹಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸವಾಲುಗಳಿದ್ದು, ಅವು ಬದುಕುಳಿಯುವುದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಾಲ್ಕು ಮರಿಗಳ ಜನನವನ್ನು ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ’ ತಂಡಗಳು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲಿವೆ.

1952ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾ ಅಳಿವಿನ ಘೋಷಣೆ

1952ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳು ಅಳಿದುಹೋಗಿವೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಬೇಟೆಯ ಒತ್ತಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿದು ಅವು ದೇಶದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದ್ದವು.

ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾಡು ಚೀತಾ ಸಂತತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ತಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮರುಪರಿಚಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

2022ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮೀಬಿಯಾದಿಂದ ಮೊದಲ ಎಂಟು ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬೋಟ್ಸ್‌ವಾನಾದಿಂದಲೂ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬೇಟೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಚೀತಾ ಮರುಪರಿಚಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವ ಕುನೋ

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶಿಯೋಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವಿದ್ದು, ಇದು ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ’ದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳು ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಉದ್ಯಾನವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪರಿಸರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಚೀತಾಗಳ ಆರೋಗ್ಯ, ಚಲನವಲನ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅವುಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ನಾಲ್ಕು ಮರಿಗಳ ಜನನವು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ತರುವುದರ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಅವಲಂಬಿತವಾಗದೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದೆ.