ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ವೀರಗಾಥೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಭಯವಾಗುವಂತಹ ಅನೇಕ ಕರಾಳ ಘಟನೆಗಳೂ ಅಡಗಿವೆ. ಅಂತಹ ಮರೆಯಾದ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮರೆಮಾಚಲ್ಪಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ 1924ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9 ರಿಂದ 11ರವರೆಗೆ ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ (ಇಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಖೈಬರ್ ಪಖ್ತುನ್‌ಖ್ವಾ) ಕೊಹಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ಖರ ಭೀಕರ ನರಮೇಧವೂ ಒಂದು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸಿದ ಈ ಘಟನೆಯು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೀವ್ರ ಕೋಮುಗಲಭೆಯ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರೂ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದ್ದ ಹಿಂದೂಗಳು:
1921ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೊಹಾಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 12,000 ಇದ್ದರೆ, ಹಿಂದೂಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿಖ್ಖರು ಕೇವಲ 5,000 (ಸುಮಾರು ಶೇ. 6ರಷ್ಟು) ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೊಹಾಟ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳೇ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಖಿಲಾಫತ್ ಚಳವಳಿಯ ನಂತರ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದ ಕೋಮು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಬೇಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೊಹಾಟ್ ನಗರವನ್ನೂ ಆವರಿಸತೊಡಗಿತ್ತು. ಎರಡೂ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಿಡಿಯಾದ ಆ ಒಂದು ಕರಪತ್ರ:
ಈ ಭೀಕರ ಮಾರಣಹೋಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಘಟನೆ ಕಿಡಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. 1924ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ‘ಲಾಹೌಲ್’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಹಿಂದೂಗಳ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಹ ಉದ್ರೇಕಕಾರಿ ಕವನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಸಭಾದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜೀವನ್ ದಾಸ್, ‘ಕೃಷ್ಣ ಸಂದೇಶ’ ಎಂಬ ಕರಪತ್ರವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ಹಂಚಿದರು. ಈ ಕರಪತ್ರವು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ‘ದೇವದೂಷಣೆ’ (Blasphemy) ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೌಲ್ವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರು, ಜೀವನ್ ದಾಸ್ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಇಳಿದರು.
ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ರಕ್ತಪಾತ ಮತ್ತು ದರೋಡೆ:
ಮೌಲ್ವಿ ಅಹ್ಮದ್ ಗುಲ್ ಎಂಬಾತನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಮಣಿದ ಪೊಲೀಸರು ಜೀವನ್ ದಾಸ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಅವರು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9ರ ಮುಂಜಾನೆಯಿಂದಲೇ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಉದ್ರಿಕ್ತ ಗುಂಪುಗಳು ಹಿಂದೂಗಳ ಅಂಗಡಿ ಮುಗ್ಗಟ್ಟುಗಳು, ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಏಕಾಏಕಿ ಮುಗಿಬಿದ್ದವು. ಲೂಟಿ, ದರೋಡೆ, ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವ ಕೃತ್ಯಗಳು ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದವು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರ ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಗರದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಹಿಂದೂ ಮೊಹಲ್ಲಾಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗಿದ ದಾಳಿಕೋರರು, ಕಂಡಕಂಡಲ್ಲಿ ಕಗ್ಗೊಲೆ ನಡೆಸಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಎನ್ನದೆ ಅಮಾಯಕರ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಗುರುದ್ವಾರಗಳನ್ನು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಸತತ ಮಾರಣಹೋಮದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಅಮಾಯಕರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಜನ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು.
ಕೊಹಾಟ್ ನಗರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಂದೂ ಮುಕ್ತ!
ಈ ಭೀಕರ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದರು. ಪ್ರಾಣಭೀತಿಯಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದ ಉಳಿದ ಸಾವಿರಾರು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ಖರು ತಮ್ಮ ಮನೆ-ಮಠ, ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ, ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಸೇನಾ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು. ತರುವಾಯ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ವಿಶೇಷ ರೈಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಗೆ (Rawalpindi) ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೇವಲ ಮೂರೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಹಾಟ್ ನಗರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಮುಕ್ತವಾಯಿತು (Exodus).
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ 21 ದಿನಗಳ ಉಪವಾಸ:
ಈ ಘಟನೆಯು ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿತ್ತು. ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೊಂದಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು, ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆಗಾಗಿ ಆಗ್ರಹಿಸಿ 21 ದಿನಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಅಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಈ ದುರಂತವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರಾದರೂ, ಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣರಾದವರ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕಿತು.
ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ಭೀಕರತೆಗಿಂತ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ನಡೆದ ಈ ‘ಕೊಹಾಟ್ ನರಮೇಧ’ವು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಎದುರಿಸಿದ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೌರ್ಯದ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಂತಾಗಿರುವ ಈ ಘಟನೆ, ಇಂದಿಗೂ ಆ ಕಾಲದ ಕೋಮು ರಾಜಕಾರಣದ ಕಟು ಸತ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ.
ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122
