ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರಿಂದ ವಕೀಲರ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ದಾಳಿ
ನವದೆಹಲಿ: ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹಾಡುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮಾತಿನ ಚಕಮಕಿ ನಡೆಯಿತು. ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಎಸ್. ಮುರಳೀಧರ್ ಅವರ ವಾದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ವೇಳೆ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು “ನಕ್ಸಲೈಟ್” ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದೇ ಈ ವಾಗ್ವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್‌ಮಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ. ಮೋಹನಾ ಅವರ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಇದ್ದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಈ ತೀವ್ರ ಮಾತಿನ ಚಕಮಕಿಯು ಕೆಲಕಾಲ ಮಸುಕುಗೊಳಿಸಿತು. ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನಹರಿಸುವುದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
‘ನಕ್ಸಲರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಕಾನೂನು ರಚನೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ’:
ಕರ್ನಾಟಕದ ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತಗಾರ ಟಿ.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಪರವಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಮುರಳೀಧರ್, ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಪಕ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲದೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಶಾಸಕಾಂಗದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿನ (ಟಾಪ್-ಡೌನ್) ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಕಾನೂನು ರಚನೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರವೇ ನಡೆಯಬೇಕೇ ಹೊರತು, “ನಕ್ಸಲರ” ಧೋರಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿದರು.
ಮೆಹ್ತಾ ಅವರ ಈ ಮಾತಿಗೆ ಮುರಳೀಧರ್ ತಕ್ಷಣವೇ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮುರಳೀಧರ್, “ನೀವು ಈಗಷ್ಟೇ ಬಳಸಿದ ಆ ಪದವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ಲೈವ್ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿದೆ. ನಾನು ಇದನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದರು.
ಆದರೆ, ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. “ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸಂವಿಧಾನದ ಮಾರ್ಗವೇ ಹೊರತು ನಕ್ಸಲರು ಬಯಸಿದ್ದನ್ನಲ್ಲ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಹೇಳಿದರು.
ಮುರಳೀಧರ್ ಅವರಿಂದ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ
ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಬಳಸಿದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮುರಳೀಧರ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿರೋಧಿಸಿ, ತಾವು ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ವಿರೋಧವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. “ಅವರು ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನೇ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಈಗ ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದರು.
ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಭಾಷೆಯು ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ತಕ್ಕದಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಲಾಪದ ಘನತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ವಾಗ್ವಾದದಿಂದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾಯ್‌ಮಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಅನಗತ್ಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ನಂತರ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪೀಠವು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಕೀಲರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಲಾಪವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ವಿಷಯದ ಕಡೆಗೆ ಮರಳಿಸಿದರು.
‘ಯೋಚಿಸುವುದು ನಕ್ಸಲರಾಗಲು ಅರ್ಹವಲ್ಲ’
ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಬಂಧ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಸಂಜಯ್ ಹೆಗ್ಡೆ ಕೂಡ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, “ಯೋಚಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ನಕ್ಸಲರಾಗುವುದಲ್ಲ” ಎಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದರು. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನಕ್ಸಲರೆಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ರದ್ದಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಾಗ್ಚಿ ಕೂಡ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. “ನೀವು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನಕ್ಸಲರೆಂದು ಕರೆದರೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಾಗ್ಚಿ ಗಮನಸೆಳೆದರು.
ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಿದರೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅನ್ವಯವಾಗಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಪೀಠದ ನಿಲುವನ್ನು ಈ ಮಾತುಗಳು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದವು.
ಏನಿದು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಪ್ರಕರಣ?
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅವಮಾನ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ-1971 ರ 2026ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ನ ಎಲ್ಲಾ ಆರು ಚರಣಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹಾಡುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಟಿ.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ ಕಾಯ್ದೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಗೂ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹಾಡುವಿಕೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಾನೂನು ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯ ಕುರಿತ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಈ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಡಿನ ನಂತರದ ಚರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೋರಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್
ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾತಿನ ಚಕಮರಿಯು ಮುಖಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾದರೂ, ಪೀಠವು ಮೂಲ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು.
ಈ ಅರ್ಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೋರಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 1986ರ ಬಿಜೋಯ್ ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿತು. (ಆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಂತೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು).
ಮಂಗಳವಾರದ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ನಾಟಕೀಯ ಕ್ಷಣವಾಗಿ ‘ನಕ್ಸಲೈಟ್’ ಎಂಬ ಅಸಾಧಾರಣ ಪದ ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ಮುರಳೀಧರ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರೂ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.
ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಲಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಈ ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತು.
ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122
