ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ 2002ರ ಗೋಧ್ರಾ ರೈಲು ದಹನ ಪ್ರಕರಣ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ 31 ಮಂದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆ ಬಂದಿರುವುದು ಈಗ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ವೆಬ್‌ಡೆಸ್ಕ್ | ನವೆಂಬರ್ 11, 2026 : ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಹೊಸ ಆತ್ಮಕಥನ Belonging: A Journey of Love ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಗೋಧ್ರಾ ರೈಲು ದಹನ ಪ್ರಕರಣದ ಬರಹ ಈಗ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.
2002ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಂದು ಗೋಧ್ರಾದಲ್ಲಿ ಸಾಬರಮತಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲಿನ ಎಸ್-6 ಬೋಗಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಯಾತ್ರಿಕರು ಮತ್ತು ಕರಸೇವಕರು ಸೇರಿದಂತೆ 59 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು.
ಈ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, “ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದ ಘಟನೆ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಿತವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈಗಾಗಲೇ 31 ಮಂದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಪ್ರಕರಣ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿರುವ ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಂತು? ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಪ್ರಕಾಶನದವರು ಇದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಹಲವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು ಏನು?
2011ರ ಮಾರ್ಚ್ 1ರಂದು ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗೋಧ್ರಾ ರೈಲು ದಹನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ 31 ಮಂದಿಯನ್ನು ಅಪರಾಧಿಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.
ಅವರಲ್ಲಿ 11 ಮಂದಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಮತ್ತು 20 ಮಂದಿಗೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿತು. ಉಳಿದ 63 ಮಂದಿಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿತು.
ನಂತರ 2017ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9ರಂದು ಗುಜರಾತ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ 31 ಮಂದಿಗೆ ವಿಧಿಸಿದ್ದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ಆದರೆ 11 ಮಂದಿಯ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬದಲಿಸಿತು. ಉಳಿದ 20 ಮಂದಿಯ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿತು.
ರೈಲಿನ ಬೋಗಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಳಸಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
2018ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿಬ್ಬರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಟ್ಟು 33ಕ್ಕೆ ಏರಿತು.
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಪ್ರಕಾಶನಕ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
2002ರಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಾಗ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈಗ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥನದಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ 31 ಮಂದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿರುವುದನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ? ಪ್ರಕರಣ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಾಗಿವೆ.
ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಪ್ರಕಾಶನದ ಸಂಪಾದಕರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದರೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಎದ್ದಿದೆ.
ಆತ್ಮಕಥನದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಸತ್ಯಾಂಶ ಮುಖ್ಯ
ಗೋಧ್ರಾ ರೈಲು ದಹನದಲ್ಲಿ 59 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಗಲಭೆಗಳೂ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಈ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವಾಗ ನಡೆದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನೂ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕಿತ್ತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಗೋಧ್ರಾ ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿತ್ತೇ? ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು? ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಂಪಾದಕರು ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದರೇ?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಪ್ರಕಾಶನ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನೇ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿದ್ದರೆ, ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಓದುಗರಿಗೆ ಹೇಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಲೇಖನ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122
