ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ: ಶಿವನಿಂದಲೇ ಯೋಗ ಕಲಿತು ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಹಾಸಿದ್ಧರು

ನವದೆಹಲಿ: ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್, ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗುರು ಗೋರಕ್ಷ ನಾಥರ ಗುರುಗಳು ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಾಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಮತ್ತು ಯೋಗ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರದ ಪ್ರವರ್ತಕರು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗ ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರನ್ನು ಮಚ್ಛಿಂದ್ರನಾಥ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ಥಾಪಕರೆಂದು ಮತ್ತು 84 ಮಹಾಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ ಇವರು, ಭಾರತೀಯ ಯೋಗ, ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಗುರು ಗೋರಕ್ಷ ನಾಥರ (ಗೋರಖ್ ನಾಥ್) ಜ್ಞಾನೋದಯ ಪಡೆದ ಗುರುಗಳು.

ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರು ಯಾವುದೇ ಮಾನವ ಗುರುವಿನಿಂದ ಕಲಿಯಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅವರು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಂದ (ಆದಿನಾಥ) ನೇರವಾಗಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದು ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ಯೋಗ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅವರ ಜೀವನ, ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅನ್ವೇಷಕರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರನ್ನು ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮುಂಚೂಣಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಠ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅವರನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 9 ಮತ್ತು 11ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವಿನವರೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದರೆ, ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಾವಧಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುವ ಶಾಶ್ವತ ಸಿದ್ಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪ್ರಭಾವವು ಶೈವ, ತಾಂತ್ರಿಕ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ವಜ್ರಯಾನ ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದೆ.

ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಯೋಗವನ್ನು ಕಲಿತವರು:

ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಂತಕಥೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಕೃಪೆಯ ಪರಿವರ್ತನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಆದಿ ಗುರುವಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು (ಆದಿನಾಥ) ಒಮ್ಮೆ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾತಾ ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಯೋಗ, ಕುಂಡಲಿನಿ ಜಾಗೃತಿ, ಧ್ಯಾನ, ವಿಮೋಚನೆ (ಮೋಕ್ಷ), ಮತ್ತು ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಏಕತೆಯ ಆಳವಾದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ಅವರಿಗೇ ತಿಳಿಯದಂತೆ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದ ಮೀನೊಂದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಆಲಿಸಿತು. ಅದರ ಅಚಲವಾದ ಗಮನದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು, ಆ ಮೀನಿಗೆ ಪರಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಆ ಮೀನು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಯೋಗಿಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು, “ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್” ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇದರ ಅರ್ಥ “ಮೀನುಗಳ ಒಡೆಯ”. ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಇದನ್ನು ಪವಾಡದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರೆ, ಇತರರು ಇದನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ. ಮೀನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಆಳವಾದ ಆಲಿಸುವಿಕೆ (ಶ್ರವಣ), ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಕೃಪೆಯ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಸಂಭವ ಎನಿಸುವ ಜೀವಿ ಕೂಡಾ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಮರ್ಪಣೆ, ಅಚಲವಾದ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗುರುವಿನ ಆಶೀರ್ವಾದದ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನೋದಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು.

ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯ ವರ್ಷಗಳು:

ಶಿವನ ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ನಿಪುಣರಾದರು.

ಹಠ ಯೋಗ: ದೇಹವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅವರು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿದರು.

ರಾಜ ಯೋಗ: ಧ್ಯಾನ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಶಿಸ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.

ಕುಂಡಲಿನಿ ಯೋಗ: ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಳಗಿರುವ ಸುಪ್ತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು (ಕುಂಡಲಿನಿ) ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಕುರಿತ ಬೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದರು.

ಕೌಲ ತಂತ್ರ: ಕೌಲ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೋಧಕರಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ತತ್ವವು ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಪವಿತ್ರ ಏಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ: ಅವರ ಬೋಧನೆಗಳು ವಿಮೋಚನೆಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಉಸಿರು (ಪ್ರಾಣ), ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದವು.

84 ಮಹಾಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು:

ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರು ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ 84 ಮಹಾಸಿದ್ಧರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾಸಿದ್ಧರು ಕೇವಲ ಪವಾಡ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಮರಣೀಯರಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನೇರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನನ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಿಸ್ತಿನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಯೋಗ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿದರು.

ಶ್ರೀ ಗುರು ಗೋರಕ್ಷ ನಾಥರ ಗುರು:

ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಗುರು ಗೋರಖ್ ನಾಥರಿಗೆ (ಗೋರಕ್ಷ ನಾಥ್) ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದು. ಗುರು ಗೋರಖ್ ನಾಥರು ನಾಥ್ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ಅವರು ನಾಥ ಪಂಥದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು, ಹಲವಾರು ಯೋಗ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಠ ಯೋಗವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಇಂದು, ಗೋರಖ್‌ಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಗೋರಖ್‌ನಾಥ್ ಮಠವು ನಾಥ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೀಠಾಧೀಶ್ವರರಾದ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಅವರು ಕೂಡ ಇದೇ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ನಾಥ್ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮತ್ತು ವೈಕುಂಠ:

ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರು ಒಮ್ಮೆ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಅವರನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಯೋಗಿ ಎಂದು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಥೆಯು ಆಳವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಬದಲು, ಇದು ದೈವಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಏಕತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ತಾತ್ವಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಒಂದೇ ಪರಮ ವಾಸ್ತವದ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವು ಪಂಥದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ ಎಂಬ ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಈ ನಿರೂಪಣೆಯು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರ ಜೀವನವು ಎಲ್ಲಾ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿರುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹುಟ್ಟು, ಸಂಪತ್ತು ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರ ಕಥೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಬದಲಾಗಿ, ಶಿಸ್ತು, ಭಕ್ತಿ, ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ನಿರಂತರ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಗಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೀನೊಂದು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಪಡೆದ ಗುರುವಾಗುವ ದಂತಕಥೆಯು, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದಾಗ ಎಂತಹುದೇ ವಿನಮ್ರ ಆರಂಭವೂ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅನ್ವೇಷಕರಿಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರು ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ಥಾಪಕರು, ಶ್ರೀ ಗುರು ಗೋರಕ್ಷ ನಾಥರ ಗುರು, ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಮಹಾಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಅವರ ಬೋಧನೆಗಳು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಹಠ ಯೋಗ, ಕುಂಡಲಿನಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಾಥ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಕಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು. ಅವರ ಜೀವನದ ಸುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವುಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಅವರು ತಿಳಿಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆದರ್ಶಗಳಲ್ಲಿದೆ: ಭಕ್ತಿ, ಶಿಸ್ತು, ನೇರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಮತ್ತು ದೈವಿಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಗಗಳ ಏಕತೆ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಾದ್ಯಂತ ಅವರ ಬೋಧನೆಗಳು ಹರಡಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದರೂ, ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥರು ಅನ್ವೇಷಕರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆತ್ಮ-ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಪ್ರಯಾಣವು ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.