ಜನಕನ ಮಿಥಿಲೆಯಿಂದ ಕಠ್ಮಂಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದವರೆಗೆ: ಭಾರತದ ಭಾಷಾ-ಎಐ ಅಭಿಯಾನದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ
ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ, ಮಿಥಿಲೆಯ ರಾಜರ್ಷಿ ಜನಕನ ಮಗಳಾದ ಸೀತೆಯ ಸ್ವಯಂವರಕ್ಕೆ ಭಾರತವರ್ಷದಾದ್ಯಂತ ರಾಜಕುಮಾರರು ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಮಿಥಿಲೆಯ ರಾಜಸಭೆಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದ ‘ಮೈಥಿಲಿ’ಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಮಾನತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ಕೋಸಿ ನದಿಯ ಎರಡೂ ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬಿಹಾರದ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಧನುಷ ಹಾಗೂ ಸರ್ಲಾಹಿ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಲಯದೊಂದಿಗೆ ಮೈಥಿಲಿ ಭಾಷೆ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅದೇ ಹಿಮಾಲಯದ ಹಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಳಂದ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಶಿಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ತಾಳೆಗರಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ, ಅವರು ಒಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ಮನಗಂಡಿದ್ದರು- ಅದೇನೆಂದರೆ ‘ಜ್ಞಾನವು ಸ್ವಂತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ’.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಭಾಷಿಣಿ ವಿಭಾಗವು (Digital India BHASHINI Division) ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಭಾಷಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಅದೇ ಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ಕಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ, ಅದು ಹೊಸ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಂದ ಅಪರಿಚಿತನಂತೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಹಳೆಯ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಧ್ವನಿಯನ್ನೀಯುವ ಜನಕನ ಮಿಥಿಲೆಯ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿಯೇ ಬಂದಿತು.
ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ‘ಭಾಷಿಣಿ ಸಂಗಮ’ (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ-ನೇಪಾಳ). ಇದನ್ನು ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಭಾಷಿಣಿ ವಿಭಾಗವು (DIBD), ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಕಠ್ಮಂಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು, ತಂತ್ರಜ್ಞರು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯಕಾರರು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು.
ಈ ಸಭೆಯು ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಡಾ. ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಶಿಶಿರ್ ಖನಾಲ್ ಅವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಡಿಐಬಿಡಿ (DIBD) ಮತ್ತು ಕಠ್ಮಂಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್’ ನಡುವೆ ಸಹಿ ಮಾಡಲಾದ ಸಾಮರಸ್ಯ ಒಪ್ಪಂದದ (MoU) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಿತು. ಇದು ಭಾಷಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಭಾರತದ ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಭಾಷಿಣಿ ಭಾರತದ ಗಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿರುವುದರ ಹಿಂದಿನ ನೈಜ ಕಥೆ
‘ಭಾಷಿಣಿ ಸಂಗಮ’ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಘಟನೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಭಾಷಿಣಿ ವಿಭಾಗದ ನಿರಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಭಾಷಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಭಾಷಾ ಎಐ (Language AI) ಅನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಸಂಶೋಧಕರು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು, ಭಾಷಾ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ತರುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗೆ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಗುರುತನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ನೇಪಾಳಿ, ನೆವಾರಿ ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಹಂಚಿಕೆಯ ಭಾಷಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೆಯ ನಾವೀನ್ಯತೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಭಾಷಿಣಿ ನಂಬಿದೆ.
ವಿಕ್ರಮ ಓದುಗರ ವಾಟ್ಸಪ್ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 98800 21122
