ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಚಿಕಾಗೋ ಭಾಷಣ: ಜಾಗತಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿದೀಪ

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರ ಈ ದಿನ, 1893ರಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೋದ ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ನೀಡಿದ ಜಾಗತಿಕ ಸಹೋದರತ್ವದ ಸಂದೇಶ ಹಾಗೂ ದಶಕಗಳ ನಂತರ ಅದೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ನಡುವಿನ ಮಹತ್ತರ ವೈರುಧ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ನೀಡಿದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಕರೆಯು ಧರ್ಮಾಂಧತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಇಂದಿಗೂ ಬಲವಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

1893ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಮಾಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಷಣದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಂದು ‘ವಿಶ್ವ ಸಹೋದರತ್ವ ದಿನ’ (Universal Brotherhood Day) ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ವೇದಾಂತ ಜ್ಞಾನದ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಘರ್ಷಮಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ತರದಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಹೊಸ ಆಶಾದಾಯಕ ದಾರಿದೀಪವಾದವು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲ ಧರ್ಮಾಂಧರು ಇದೇ ದಿನವನ್ನು (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11) ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಟವರ್ಸ್ ಮೇಲಿನ ಆತ್ಮಹುತಿ ದಾಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಾಕತಾಳೀಯ. ಈ ಘಟನೆಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಂದು ವಿಶ್ವ ಸಹೋದರತ್ವ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲವಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಭಾಷಣ:
ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತಿನ ಆರಂಭದ ದಿನವಾದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಂದು ನೀಡಿದ ಕೇವಲ ಮೂರು ನಿಮಿಷಗಳ ಭಾಷಣವು, ಕೇವಲ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷದ ಈ ಯುವ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಮಹಾಸಭೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಆಹ್ವಾನ ಪತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಬಂದಿದ್ದ ಈ ಅಪರಿಚಿತ ಸನ್ಯಾಸಿ, ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ಉಡುಪಿನ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದ 6,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಸಭಿಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಿಂದ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ನುಡಿಗಳಾದ “ಅಮೆರಿಕದ ನನ್ನ ಸಹೋದರಿಯರೇ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರೇ” ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಇಡೀ ಸಭಿಕರಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು.

ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಸತ್ಯವೆಂದು ನಂಬಿದ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ) ತಾನು ಸೇರಿದವನೆಂದು ಅವರು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ರೋಮನ್ನರಿಂದ ಧರ್ಮಛತ್ರಗಳು ಧ್ವಂಸಗೊಂಡಾಗ, 2000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲಿಗಳಿಗೆ (ಯಹೂದಿಗಳಿಗೆ) ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯಾದಿಂದ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿ ಬಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಗೌರವದಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ ಜರಾತುಷ್ಟ್ರಿಯನ್ನರಿಗೆ (ಪಾರ್ಸಿಗಳಿಗೆ) ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಿದರು.

ಈ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳೂ ಒಂದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಅವರು, ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರುವ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನದಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರು. ಶಿವ ಮಹಿಮ್ನ ಸ್ತೋತ್ರದ 7ನೇ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ: “ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವಂತೆ, ಮಾನವರು ತಮ್ಮ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಭಿನ್ನ ಹಾದಿಗಳು – ಅವು ವಕ್ರವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿರಲಿ – ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನನ್ನೇ ತಲುಪುತ್ತವೆ, ಓ ಪ್ರಭುವೇ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉಗ್ರವಾದ, ಧರ್ಮಾಂಧತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅವರು ಬೆರಳು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದರು. ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತು ಆಯೋಜನೆಗೊಂಡಿದ್ದೇ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಲಾದ ಅದ್ಭುತ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು: “ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ನಾನು ಅವರನ್ನು ಆ ರೂಪದಲ್ಲೇ ತಲುಪುತ್ತೇನೆ; ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನೇ ತಲುಪುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” (ಇದು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ 4ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ 11ನೇ ಶ್ಲೋಕದ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿದೆ).

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾನವಕುಲವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಆಳುತ್ತಿರುವ ಸಂಕುಚಿತತೆ, ಧರ್ಮಾಂಧತೆ ಮತ್ತು ಉಗ್ರವಾದವನ್ನು ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು. ಇವೇ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ, ರಕ್ತಪಾತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ನಾಗರಿಕತೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ, ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ನಿರಾಸೆಗೆ ತಳ್ಳಿವೆ. ಈ ಧರ್ಮಾಂಧತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾನವ ಸಮಾಜವು ಇಂದು ತಲುಪಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎಷ್ಟೋ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದರು. ಧರ್ಮಾಂಧತೆಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾವೇಶವು ಕತ್ತಿ ಅಥವಾ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ನಡೆಯುವ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಪೀಡನೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಜನರ ನಡುವಿನ ನಿಸ್ಸಾರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಮರಣಮೃದಂಗ ಬಾರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಶಿಸಿದರು.

ಅಮೆರಿಕದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಶ್ಲಾಘನೆ:
ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವಿವೇಕಾನಂದರ ಭಾಷಣದಿಂದ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತಗೊಂಡು ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳ ಮಳೆಗರೆದವು. ‘ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯು, ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರನ್ನು ಈ ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು “ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಷನರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮೂರ್ಖತನದ ಕೆಲಸ” ಎಂದು ಬರೆಯಿತು. ‘ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಅವರ ದೈವಿಕ ವಾಗ್ಟಟು ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಗಳಿತು. ‘ದಿ ಬೋಸ್ಟನ್ ಈವನಿಂಗ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯು, ಅವರು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂದು ನಿಂತ ತಕ್ಷಣವೇ ಜನರಿಂದ ಅಪಾರ ಚಪ್ಪಾಳೆ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು.

ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿ:
ಈ ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ವಿವೇಕಾನಂದರ ಭಾಷಣದ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ “ಭಾರತಕ್ಕೆ ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಆಹಾರದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ” ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಾಗಿ ಬಂದವು. ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅವರನ್ನು “ದಿ ಹಿಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೇ” ಮತ್ತು “ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಚಂಡಮಾರುತದಂತಿರುವ ಸನ್ಯಾಸಿ” (The Cyclonic Monk from India) ಎಂದು ಬರೆದವು. ಸಂಘಟಕರು 4,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಭಿಕರನ್ನು ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಲು ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರನ್ನು ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತಿನ ನಂತರವೂ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು:
ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಕಿಟಕಿಯನ್ನು ತೆರೆದ ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಯಶಸ್ಸು, ಅವರ ಭಾಷಣಗಳಿಗೆ ಅಪಾರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತದ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು 1896ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 15ರವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೇ ಉಳಿದರು. ತದನಂತರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ 1900ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಐದು ತಿಂಗಳ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು.

ಅವರ ಮನದಾಳದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕರ್ತವ್ಯದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವಿತ್ತು. 1902ರ ಜುಲೈ 4ರಂದು ಅವರು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು: “ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಹಳೆಯ ವಸ್ತ್ರದಂತೆ ಎಸೆದು ಹೊರಬರುವುದು ಒಳಿತೆಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ! ಜಗತ್ತು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ನಾನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತೇನೆ.” ಜಗತ್ತು ಈ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನೂ ಬಹಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ ವೇದಾಂತ ತತ್ವಜ್ಞಾನವು ಅದನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಪರಂಪರೆ:
ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಅವರಂತಹ ಮಹಾಪುರುಷರ ವಿಚಾರಗಳು ನಮಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಬಹುದು, ಆದರೆ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಟವರ್ಸ್ ಮೇಲಿನ ಆತ್ಮಹುತಿ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತೆ ರಾಕ್ಷಸ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸಹ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಶಸ್ತ್ರಗಳ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಸಹೋದರತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರ ತತ್ವಜ್ಞಾನವು ಶಕ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು “ಪೌರುಷ”ದಲ್ಲಿ (Manliness) ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು. ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇಂತಹ ಪೌರುಷ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.